Ραδιενεργά

Αν και το τελευταίο χρονικό διάστημα όντως η ελληνική αγορά επόμενης Ημέρας κινείται σε πιο ανταγωνιστικά επίπεδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, αυτό δεν «μεταφράζεται» σε όφελος που μετακυλίεται αυτόματα στις βιομηχανίες. Όπως επισήμαναν στελέχη της διοίκησης της ElvalHalcor στη χθεσινή ενημερωτική συνάντηση με τους δημοσιογράφους, συχνά παραγνωρίζεται το γεγονός ότι οι καταναλωτές επιβαρύνονται και με το κόστος των Λογαριασμών Προσαυξήσεων – το οποίο κάθε άλλο παρά αμελητέο είναι.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα ίδια στελέχη, υπάρχουν περιπτώσεις όπου ναι μεν η DAM είναι μηδενική, ωστόσο οι Λογαριασμοί Προσαυξήσεων διαμορφώνονται ακόμη και στα 40 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Επομένως, είναι παραπλανητική η εικόνα του «ταμπλό» του Χρηματιστηρίου Ενέργειας, που φαίνεται να υπονοεί πως η ενέργεια τότε είναι… δωρεάν για τη βιομηχανία.  

Όπως επισημάνθηκε για την Elvalhalcor η ενέργεια δεν αποτελεί τόσο μεγάλη συνιστώσα του κόστους παραγωγής, όσο π.χ. ισχύει για τις χαλυβουργίες. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει πως για τον Όμιλο δεν αποτελεί αγκάθι το γεγονός ότι το κόστος ηλεκτρισμού για τις ελληνικές βιομηχανίες είναι διαχρονικά από τα μεγαλύτερα στην Ευρώπη.

Σε αναβρασμό βρίσκεται η αγορά των μπαταριών με την επίμαχη ρύθμιση που περιλαμβάνει το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για τα νερά και σας έγραψε εχθές το energypress σχετικά με τα έσοδα των μπαταριών από τους διαγωνισμούς. Ούτε λίγο ούτε πολύ, η εν λόγω διάταξη, όπως μου επισημαίνουν, είναι σε (νομική) αντίθεση με όσα έχουν υπογράψει οι επενδυτές στη σύμβαση με τον ΔΑΠΕΕΠ και έρχεται εκ των υστέρων να αναθεωρήσει αναδρομικά υπογεγραμμένες συμβάσεις.

Η σύμβαση προβλέπει την εφαρμογή της εκκαθάρισης και μεθοδολογίας υπολογισμού των εσόδων από την έκδοση της άδειας λειτουργίας (άρα με την ολοκλήρωση της δοκιμαστικής λειτουργίας), ενώ η προτεινόμενη διάταξη του νομοσχεδίου μετά το πέρας του πρώτου τριμήνου από την έναρξης της δοκιμαστικής λειτουργίας που δύναται να διαρκέσει κατά μέγιστο έως έξι μήνες. Κύριος είδε τι ισχύει τελικά...

Σας παραθέτω λοιπόν όσα μου έγραψαν στο energypress και αναμένεται να επισημάνουν τόσο στη διαβούλευση του νομοσχεδίου όσο και κατ’ ιδίαν στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου.

Μου γράφουν λοιπόν τα εξής:

• Η έκδοση της Άδειας Λειτουργίας ενός ΣΑΗΕ μπορεί να καθυστερήσει εξαιτίας παραμέτρων εκτός της σφαίρας επιρροής του επενδυτή.
• Σύμφωνα με το άρθρο 27 του ν. 4951/2022, η περίοδος της δοκιμαστικής λειτουργίας ενός σταθμού μπορεί να φτάσει τους 10 μήνες, με τη σύμφωνη γνώμη του ενδιαφερομένου και του αρμόδιου Διαχειριστή, ειδικά σε ό,τι αφορά τους τελευταίους 4 μήνες.
• Η προς διαβούλευση ρύθμιση καταργεί την εφαρμογή των κινήτρων αποδοτικής συμμετοχής στις αγορές της περ. 3Γ της παρ. 3 για το χρονικό διάστημα μεταξύ των πρώτων 3 μηνών και της έκδοσης της Άδειας Λειτουργίας, οδηγώντας σε επαχθέστερο τρόπο εκκαθάρισης και εφαρμογής της μεθοδολογίας που θα ισχύει από την έκδοση της Άδειας Λειτουργίας και μετά.
• Όλες οι Συμβάσεις Λειτουργικής Ενίσχυσης ΣΑΗΕ που έχουν υπογραφεί μέχρι σήμερα αναφέρουν ρητά ότι ισχύουν από την υπογραφή τους και έχουν διάρκεια δέκα (10) ετών, αρχομένη από την ημερομηνία έκδοσης των Αδειών Λειτουργίας των ΣΑΗΕ.

Είναι δεδομένο ότι με την υπό διαβούλευση τροποποίηση, ο νομοθέτης επεμβαίνει αναδρομικά σε ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις, μάλιστα με ελλιπή εφαρμογή της μεθοδολογίας, γεγονός που θα οδηγήσει σε περιορισμένα έσοδα για τους επενδυτές, τιμωρώντας τους στην περίπτωση καθυστέρησης έκδοσης της Άδειας Λειτουργίας για διάστημα μεγαλύτερο των 3 μηνών από την έναρξη της δοκιμαστικής λειτουργίας.

Από την άλλη, το πραγματικό τεστ είναι όταν από σήμερα το βράδυ μπει σε εφαρμογή ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν και φυσικά αν ο Αμερικανός Προεδρος κάνει πράξη την απειλή του.

Στην ανάγκη να περιληφθούν και τα φωτοβολταϊκά που εγκαταστάθηκαν παίρνοντας ταρίφα από διαγωνισμούς, στις όποιες ρυθμίσεις αποφασιστούν για τα έργα που έχουν διοικητικά καθορισμένη ταρίφα, αναφέρεται αναγνώστης, δίνοντας και στοιχεία τεκμηρίωσης. Γράφει συγκεκριμένα:

Διαβάσαμε πρόσφατα ότι μάλλον θα μείνουν έξω από παρατάσεις συμβάσεων και εμπροσθοβαρή αύξηση ταρίφας τα έργα των διαγωνισμών. Τα έργα αυτά έχουν κατά κανόνα μικρότερη Τιμή Αναφοράς ακόμα και από έργα που πήραν διοικητικά Τιμή Αναφοράς μετά από 3 χρόνια, όπου και το κόστος εξοπλισμού ήταν μικρότερο.

Σύμφωνα με τα έγκυρα δεδομένα της International Renewable Energy Agency (IRENA), το κόστος ανά έτος των ΦΒ πανέλων έχει ως εξής:

Avg module price ($/W)

2019    0.252

2020    0.226

2021    0.234

2022    0.217

2023    0.261

2024*  0.145 IRENA (Q1 2024)

Το συνολικό κόστος εγκατάστασης ανά έτος:

Year       Installed cost ($/W)

2019      0.995

2020      0.857

2021      0.857

2022      0.876

2023      0.832

2024      0.691

Όπως φαίνεται ξεκάθαρα, το συνολικό κόστος αρχομένου του 2019 πέφτει ανά έτος και μάλιστα το 2024 καταρρέει. Συνεπώς θα ήταν αδικία τα εν λόγω πάρκα, που δεν είναι και λίγα, να μείνουν εκτός, παρότι έχουν υποστεί τις ίδιες περικοπές και ζημίες.

Όποιος μιλάει με την ενεργειακή αγορά, βλέπει ότι η προσοχή των παιχτών είναι επικεντρωμένη στην αναζήτηση ευκαιριών που "σχεδόν σίγουρα" μπορούν να φέρουν μεγάλα αποτελέσματα. Υπάρχει μια ορολογία γνωστή ως «resetting expectations» που αναφέρεται σε περιπτώσεις που λαμβάνει χώρα κάτι μεγάλο, όπως παραδείγματος χάριν ένας πόλεμος, και επαναπροσδιορίζει τις προσδοκίες της αγοράς, είτε προς τα πάνω, είτε προς τα κάτω. Στην προκειμένη περίπτωση, ο «δείκτης» δείχνει προς τα πάνω, πράγμα που μπορεί κανείς να το δει σε πολλούς υποτομείς της αγοράς ενέργειας, από το φυσικό αέριο μέχρι την εμπορία ηλεκτρικής ενέργειας στην χονδρεμπορική αγορά, τις μπαταρίες, αλλά και αλλού. Δεν είναι της παρούσης να το αναλύσουμε.

Μιλώντας πάντως για μπαταρίες (όπου, σε παράφραση της γνωστής ρήσης, οι πρώτοι τα παίρνουν όλα...), ολοένα και περισσότερο έχει αρχίσει να ακούγεται το αυτονόητο, ότι δηλαδή, όσο κι αν είναι απαραίτητες, δεν πρόκειται να λύσουν "με το καλημέρα"  το πρόβλημα των αρνητικών τιμών ή και των περικοπών. «Δεν γίνονται τα πράγματα τόσο αυτόματα» ειπώθηκε χαρακτηριστικά ενώ άκουγε ο πλέον αρμόδιος του ΥΠΕΝ που καλείται να βρει τη «χρυσή τομή» μεταξύ επιβράδυνσης και επιτάχυνσης στην εγκατάσταση μπαταριών.

Συμπέρασμα: Η εικόνα είναι πιο σύνθετη από ότι αποτυπώνεται σε «πρώτη ανάγνωση» με τις δεύτερες και τρίτες να βεβαιώνουν ότι το παιχνίδι γίνεται ολοένα και πιο σκληρό.

Η φράση «Πολύ καιρός για το τίποτα» συμπυκνώνει τα πρώτα σχόλια της αγοράς για το πλαίσιο που περιλαμβάνει η υπό διαβούλευση Υπουργική Απόφαση για το net-billing και αφορά τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι. Πρώτη κουβέντα «καταδικασμένο να αποτύχει» και δεύτερη κουβέντα «απόσβεση σε 15 χρόνια» με την 3^η να εννοείται ότι «κανείς δεν πρόκειται να πάει να το κάνει με τέτοιο ορίζοντα απόσβεσης». Το καλύτερο όμως, μου το έγραψε εξοργισμένος αναγνώστης: Πιο ευκολα αγοραζεις πιστόλι, παρά τοποθετείς φωτοβολταϊκό μπαλκονιού!!

Επί του πρακτέου, οι ενστάσεις εστιάζουν στην πολυπλοκότητα του πλαισίου που υποχρεώνει τον ενδιαφερόμενο να προσφύγει σε εγκαταστάτη, δηλαδή 200 ευρώ με το «καλημέρα», χώρια ο απαραίτητος εξοπλισμός στον ηλεκτρολογικό πίνακα για να διασφαλιστεί ότι το σύστημα είναι zero feed-in. Επομένως το κόστος από περίπου 500 ευρώ πάει στα 1000 ευρώ και με πολύπλοκη διαδικασία που καταλήγει να «ακυρώνει» την λογική «do it yourself».

Δεν ξέρω που θα καταλήξει το όλο θέμα τελικά και εδώ θα είμαστε να το δούμε. Πάντως ξέρω ότι τα παραπάνω θα είναι ένα από σχόλια που θα λάβουν εκεί στο ΥΠΕΝ στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης και επομένως μπορούν από τώρα να ετοιμάζουν την απάντησή τους μιας και το ενδιαφέρον για σχόλια και παρατηρήσεις μαθαίνω ότι είναι μεγάλο και σίγουρα θα εκδηλωθεί μέχρι τις 20 Ιουλίου που ολοκληρώνεται η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης.

Το μπλοκ  2 στο Ιόνιο μπορεί να αποτελέσει την αφετηρία για ευρύτερη συνεργασία της ExxonMobil με την Energean, καθώς σύμφωνα με την ισραηλινή εφημερίδα Maarev οι δύο εταιρείες βρίσκονται σε επαφές για κοινή κάθοδο στον επόμενο, πέμπτο γύρω παραχωρήσεων μπλοκ υδρογονανθράκων από το Τελ Αβίβ. Το δημοσίευμα λέει ότι ο αμερικανικός κολοσσός εξετάζει να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία και την παρουσία της Energean, για την είσοδό του στην ισραηλινή αγορά του upstream, καθώς η «ελληνική» εταιρεία παράγει υδρογονάνθρακες και αναπτύσσει σειρά κοιτασμάτων στη χώρα.

Αν οι συζητήσεις έχουν έκβαση, τότε η συνεργασία ExxonMobil και Energean θα αποκτήσει ευρύτερο περιφερειακό χαρακτήρα. Έτσι η Energean θα εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς «πρεσβευτές» για την περαιτέρω εμπλοκή των Big Oil στην Ανατολική Μεσόγειο, προσφέροντας σε έναν παγκόσμιο ενεργειακό κολοσσό την τοπική γνώση που απαιτείται για την αξιοποίηση νέων ευκαιριών.

Παλαιότερα σας είχα γράψει ότι ο καλύτερος δείκτης για να δεί κανείς πόσο έχει επικρατήσει σε ένα μέρος της κοινωνίας η δαιμονοποίηση της ανεμογεννήτριας, είναι να βλέπει πολιτικούς όπως ο Βελόπουλος, που είναι πολύ ικανοί στο να πιάνουν που φυσάει ο άνεμος και να προσαρμόζονται αναλόγως, να καταφέρεται εναντίον των αιολικών. Νάτα τώρα και με το νέο αστέρι της πολιτικής, τη Μαρία Καρυστιανού.

Διαβάστε παρακαλώ το άρθρο του Σάκη Μουμτζή. Πέραν των άλλων, επισημαίνει και κάτι ενδιαφέρον: Ολως τυχαίως, όλοι αυτοί οι (διώκτες των αιολικών) όψιμοι λάτρεις του πρασίνου έχουν αναδειχθεί και σε φανατικούς φίλους του λιγνίτη...

Οπως σας είχαμε ενημερώσει, η ανακοίνωση της περίφημης απόφασης για την αυτοκατανάλωση που αναμένει εδώ και δύο χρόνια η αγορά, είναι ζήτημα ημερών και ίσως να βγει σε δημόσια διαβούλευση ακόμη και σήμερα.

Τουλάχιστον αυτό έλεγε χθες υψηλόβαθμη πηγή του ΥΠΕΝ για την απόφαση των 80 και πλέον σελίδων που αναμένει η αγορά έπειτα από ατελείωτες καθυστερήσεις με αποτέλεσμα την ακινησία και καθίζηση για το συγκεκριμένο κλάδο.

Η απόφαση θα επιλύει τις ατέλειες και αρρυθμίες του πλαισίου με βασική της φιλοσοφία ότι θα επιτρέπει στους ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών, όση ενέργεια δεν κατανάλωσαν να την πωλούν πίσω στο δίκτυο. Σε αυτή διευκρινίζεται το τι θα ισχύει στην περίπτωση του εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού, με την κοινή χρήση και το διαμοιρασμό της ενέργειας. Στην ίδια απόφαση και η ρύθμιση για τα φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι…

Η περίπτωση της Ελλάδας στις μπαταρίες λειτουργεί σαν... φάρος, αφού δείχνει στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες όχι τον δρόμο που είναι απαραίτητο να ακολουθήσουν, αλλά αυτόν που πρέπει να αποφύγουν – γιατί απλώς οδηγεί στα βράχια. Με αυτό τον τρόπο σχολίασε χθες στο συνέδριο RenPower ο Πέτρος Τσικούρας, Οικονομολόγος και Οργανωτικός Γραμματέας της ΠΟΣΠΗΕΦ, το γεγονός ότι η Ελλάδα τον Απρίλιο είχε εγκατεστημένες μονάδες αποθήκευσης συνολικής χωρητικότητας μόλις 34 Μεγαβατώρων, όταν στη Βουλγαρία ήταν αγγίζουν τις 2.500 Μεγαβατώρες και στην Ιταλία τις 17.000 Μεγαβατώρες.

Ξεκαθαρίζοντας ότι εκφράζει προσωπικές απόψεις, και όχι θέσεις της Ομοσπονδίας, σημείωσε ότι η απουσία αποθήκευσης έχει ως συνέπεια τη δραστική μείωση των εσόδων των φωτοβολταϊκών, λόγω των περικοπών των Διαχειριστών και των αρνητικών τιμών ενέργειας. Όπως είπε, το συνδυασμένο αποτέλεσμα από αυτά τα δύο «ψαλίδια» είναι το δίμηνο Απρίλιος και Μάιος, τα φωτοβολταϊκά να καταγράψουν μείωση εσόδων κατά 70%, ποσοστό που εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 50% για όλο το έτος.

«Συντονισμένο και ολοκληρωμένο σχέδιο για την συνέχεια». Αυτό αποτελεί την κοινή συνισταμένη της αγοράς για το «τι μέλει γενέσθαι» στην αγορά των ΑΠΕ που αν θέλετε την γνώμη μου, δεν το ακούμε πρώτη φορά από τους εκπροσώπους των ΑΠΕ, ωστόσο δεν παύει να έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι το ακούμε για ακόμη μια φορά όπως συνέβη χθές στο συνέδρο RENPOWER. Ενδεικτικά ορισμένα σχόλια που ακούσαμε: 

...Το ρίσκο είναι υψηλότερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, να βάλουμε την ζήτηση στην εξίσωση (ως το πλέον κρίσιμο), αν πάμε εκ νέου σε επιδοτήσεις «ξεχνάμε» το liquidity της αγοράς, χρειάζεται ένα «roadmap semi-regulated» όπου να αποτυπωθεί τι έργα χρειαζόμαστε, τι τεχνολογίες με ορατότητα για τους στόχους που θέτουμε, θα πρέπει να επιταχύνουμε στην ενσωμάτωση της αποθήκευσης, να δούμε πως θα συνεχίσουμε να επενδύουμε στις ΑΠΕ αλλά να κοιτάξουμε και τις παλιές επενδύσεις γιατί μπορεί να "τιμωρηθούν" αν δεν διορθωθούν κάποια πράγματα, να αξιοποιήσουμε μηχανισμούς και πλαίσιο που θα είναι βιώσιμα στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη ότι οδεύουμε προς τον εξηλεκτρισμό...

Δεν έλλειψαν και τα πιο δηκτικά σχόλια όπως «ήμασταν από τους πρώτους στους διαγωνισμούς για project αποθήκευσης και βρεθήκαμε τελευταίοι πίσω από Βουλγαρία και Ρουμανία» αλλά και η «αισιοδοξία» ότι «δεν ξεκινάμε από το μηδέν».

Συμπέρασμα πέρα από το προφανές «Επανάληψις, μήτηρ πάσης μαθήσεως»: Ότι έχουμε την «επανάληψη» και δυσκολευόμαστε στη «μάθηση» με δεδομένο πλέον, όπως αναφέρουν στελέχη της αγοράς και συμμερίζονται ευρύτερα, ότι πρέπει κανείς (μάλλον το αρμόδιο Υπουργείο) να δει πρώτη την «μεγάλη εικόνα» τόσο σε έκταση όσο και σε ορίζοντα κι ύστερα να περάσει στα επιμέρους που θα «κουμπώσουν» σε αυτή την «μεγάλη εικόνα».

Εύκολο δεν είναι σίγουρα, είναι όμως, όπως φαίνεται, αναγκαίο…

Βλέπετε τις αναλύσεις και τις δημοσιεύσεις που βγάζουν διάφοροι σοβαροί οίκοι για μετοχές και εταιρείες του ενεργειακού τομέα όπως η ΔΕΗ, η HELLENiQ ENERGY, η MOTOR OIL, η ElvalHalcor και άλλες. Δεν είναι συνηθισμένο να βλέπει κανείς τόσους διαφορετικούς επενδυτικούς οίκους να συγκλίνουν σχεδόν ταυτόχρονα στην ίδια ανάγνωση της ελληνικής αγοράς. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο των τελευταίων εβδομάδων. Οι αναβαθμίσεις δεν αφορούν μόνο υψηλότερες τιμές-στόχους, αλλά αντανακλούν μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αποτιμάται πλέον το ελληνικό ενεργειακό και βιομηχανικό οικοσύστημα.

Η αγορά φαίνεται να περνά από τη λογική του «πόσα κερδίζει σήμερα» στη λογική του «τι αξία μπορεί να δημιουργήσει τα επόμενα πέντε χρόνια». Όταν η ΔΕΗ αποτιμάται για τις επενδύσεις της σε δίκτυα, ΑΠΕ και data centers, όταν οι όμιλοι διύλισης αξιολογούνται ως ολοκληρωμένοι ενεργειακοί παίκτες και όταν η μεταλλουργία αποκτά premium λόγω της ενεργειακής μετάβασης, τότε προφανώς αλλάζει το αφήγημα.

Το ζητούμενο πλέον είναι οι ίδιες οι εταιρείες να επιβεβαιώσουν στην πράξη τις προσδοκίες που ήδη αρχίζει να προεξοφλεί η αγορά. Γιατί οι επενδυτικοί οίκοι δείχνουν να έχουν ήδη κάνει το επόμενο βήμα. Η πραγματική δοκιμασία είναι τώρα η εκτέλεση των επενδυτικών σχεδίων και η μετατροπή των μεγάλων εξαγγελιών σε μετρήσιμη αξία για τους μετόχους.

Ασφαλώς και η δέσμευση άνω του 45% του προσφερόμενου capacity στο βασικό σκέλος του Κάθετου Διαδρόμου, μεταξύ Ελλάδας- Βουλγαρίας, είναι μια αναμφισβήτητα επιτυχία που δείχνει ότι το έργο ανεβάζει στροφές. 

Ανοίγει η βεντάλια των χωρών - πελατών, μπαίνουν στο παιχνίδι και νέοι traders κι όλα αυτά, όπως μου θυμίζει ένα από τα πιο έμπειρα στελέχη του ΔΕΣΦΑ, ενώ το ρωσικό αέριο είναι ακόμη εδώ. Το προσεχή χειμώνα 2026/2027 το αέριο της Gazprom θα συνεχίσει να τροφοδοτεί νοικοκυριά, επιχειρήσεις και οικονομίες. Αρκετοί λοιπόν παίκτες της αγοράς, προσθέτει ο συνομιλητής μου, τηρούν στάση αναμονής, θεωρώντας ότι υπάρχει έστω και μια μικρή πιθανότητα να δοθεί μια σύντομη παράταση στην πλήρη διακοπή του και να συνεχίσει να ρέει και μετά το φθινόπωρο του 2027.

Αυτό ακριβώς είναι και ένα σημείο στο οποίο αξίζει να σταθούμε. Αν δει κανείς τα χθεσινά στοιχεία του ΔΕΣΦΑ για το εξάμηνο, ναι μεν οι εξαγωγές από την Ελλάδα τριπλασιάστηκαν και το LNG απέσπασε το 43% των συνολικών εισαγωγών, ωστόσο το ρωσικό ακολουθεί από κοντά με 36%.

Αν επίσης δει τα αποτελέσματα της προ ημερών ετήσιας δημοπρασίας μεταξύ Βουλγαρίας - Τουρκίας, στο σημείο διασύνδεσης Strandza - Malkochlar, δηλαδή εκεί όπου μπαίνει το “τουρκικό” αέριο στο ευρωπαικό σύστημα αγωγών, δεσμεύθηκε το σύνολο του capacity. Και οι πάντες γνωρίζουν ότι μεγάλες ποσότητες ρωσικού αερίου συνεχίζουν να διοχετεύονται στην ΕΕ «καμουφλαρισμένες» ως τουρκικό.

Στον αντίποδα θα πει κάποιος, η προ ημερών δημοπρασία για τον Turkstream, έδειξε ότι προσφέρθηκαν 18,3 GWh/ημέρα, αλλά δεσμεύθηκαν μόνο 10 GWh/ημέρα για το έτος αερίου 2026-2027. Δηλαδή δεν καλύφθηκε όλη η ποσότητα.

Όπως και να έχει, θα επαναλάβω κάτι που συχνά- πυκνά υπενθυμίζουν δημόσια πέραν του ενός έμπειροι παίκτες της ελληνικής αγοράς. Ας μη βιαστούμε να ξεγράψουμε το ρωσικό αέριο, ειδικά όσο το τουρκικό “παράθυρο” παραμένει ακόμη ανοικτό και κυρίως μέχρι να δούμε να κλείνουν οριστικά οι κάνουλες της Gazprom με κατεύθυνση την ΕΕ, μετά την 30η Σεπτεμβρίου 2027.

Έναν απρόσμενο επικριτή από τη Βουλγαρία βρίσκει απέναντί της η Ιταλία και τα μέτρα που προωθεί η Ρώμη για περιορισμό της επίδρασης του ευρωπαϊκού Χρηματιστηρίου Εκπομπών (ETS) στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ο λόγος για τον πρώην υπουργό Περιβάλλοντος και Υδάτων της χώρας, Τζούλιαν Ποπόβ, ο οποίος με ανάρτησή του στο LinkedIn παρεμβαίνει στη συζήτηση με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο, υποστηρίζοντας ότι η Ιταλία δίνει μάχη εναντίον του λάθος αντιπάλου.

Έχοντας διατελέσει υπουργός Περιβάλλοντος και Υδάτων επί τρεις κυβερνητικές θητείες στη Βουλγαρία, ο Ποπόβ υποστηρίζει πως το ETS δεν είναι η αιτία των υψηλών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιταλία, αλλά ένας μηχανισμός που αποκαλύπτει το πραγματικό πρόβλημα, δηλαδή τη δομική εξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα και κυρίως από το φυσικό αέριο. Όπως επισημαίνει, η Ιταλία εξακολουθεί να παράγει πάνω από το 40% της ηλεκτρικής της ενέργειας από μονάδες αερίου, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών του καυσίμου.

Η κριτική του Ποπόβ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ιταλία επιχειρεί να αναδείξει το κόστος της ενεργειακής μετάβασης για τη βιομηχανία και τους καταναλωτές, ζητώντας αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο το ETS επηρεάζει την αγορά ηλεκτρισμού. Η Ρώμη υποστηρίζει ότι το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπών επιβαρύνει τις τιμές, ιδιαίτερα σε αγορές όπου η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο παραμένει σημαντική.

Ο Βούλγαρος πρώην υπουργός, ωστόσο, αντιστρέφει το επιχείρημα. Υποστηρίζει ότι η πραγματική αδυναμία της Ιταλίας βρίσκεται αλλού: στις ανεπαρκείς διασυνδέσεις με τις γειτονικές αγορές, στην έλλειψη επαρκούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και στην καθυστέρηση ανάπτυξης νέων μονάδων ανανεώσιμων πηγών, που θα μπορούσαν να μειώσουν την εξάρτηση από το φυσικό αέριο.

Τα χρωματιστά τιμολόγια ήταν έμπνευση και δημιουργία της ΡΑΑΕΥ και είναι αλήθεια ότι η ιδέα στηρίχτηκε από τον τότε υπουργό ΠΕΝ Θόδωρο Σκυλακάκη. Κυριάρχησαν για πάνω από ένα χρόνο στην ενεργειακή επικαιρότητα και παραμένουν με αναλύσεις επί αναλύσεων κάθε μήνα για το πως θα κινηθούν οι χρεώσεις των πράσινων τιμολογίων, χώρια οι μετακινήσεις προς τα «μπλε» από το ειδικό τιμολόγιο. Υπήρξαν πολλές «αναγνώσεις» υπέρ και κατά με πάντα επίδικο και ερωτηματικό να παραμένει αν πράγματι οδήγησαν σε βελτίωση της αγοράς προμήθειας, αν ενίσχυσαν τον ανταγωνισμό και βέβαια αν διευκόλυναν και αν χάρισαν καλύτερες τιμές στον τελικό καταναλωτή.

Μια πρώτη απάντηση όπως μαθαίνω, δίνει η ίδια η Κομισιόν «αναγορεύοντας» σε best practice τον χρωματικό κώδικα τιμολογίων της Ελλάδας, πράγμα που θα αναγράφεται στο επικείμενο «πακέτο» κατευθύνσεων που θα παρουσιάσει στις 15 Ιουλίου και σας γράψαμε σήμερα γι αυτό… Πράγματι για κάποιους μπορεί να αποτελέσει «δικαίωση» όλο αυτό, μένοντας βέβαια να δούμε ποιος και τι θα υιοθετήσει εν τέλει…

Σας είπα τις προάλλες για τον σκιώδη υπουργό ενέργειας του Αλέξη Τσίπρα (το Δημήτρη Τσέκερη), να σας πω τώρα για το άλλο καινούργιο κόμμα, την «Ελπίδα» της Μαρίας Καρυστιανού. Εκεί, στο προσωρινό Πολιτικό Συμβούλιο, δηλαδή το κεντρικό όργανο του νέου φορέα, φιγουράρει, με ρόλο στα ενεργειακά, ο πληθωρικός, όσον αφορά την παρουσία του στα ΜΜΕ, ενεργειακός επιθεωρητής Μιχάλης Χριστοδουλίδης.

Επειδή δεν είναι πολλοί οι αναγνωρίσιμοι στο κόμμα αυτό (λογικό άλλωστε), ο κύριος επιθεωρητής βάζει καλή παρακαταθήκη για τη συνέχεια...

Η 15μηνη παράταση που εξασφάλισε προ ημερών η Helleniq Energy για τις έρευνες στο μπλοκ «Ιόνιο» άναψε ξανά τη συζήτηση γύρω από τις επόμενες κινήσεις στην ελληνική αγορά υδρογονανθράκων. Είναι βέβαιο ότι ο όμιλος, ο οποίος διατηρεί το 100% των δικαιωμάτων στη συγκεκριμένη παραχώρηση, αναζητά στρατηγικό partner και οι πληροφορίες λένε ότι μιλά με τους ήδη συνεταίρους του σε άλλα οικόπεδα, δηλαδή τις ExxonMobil και Chevron.

Το κρίσιμο ωστόσο ερώτημα δεν είναι τόσο το «με ποιον», όσο το «πότε». Ανθρωποι με γνώση του αντικειμένου, εκτιμούν ότι ουσιαστικές αποφάσεις θα ληφθούν μετά τα αποτελέσματα της γεώτρησης που προγραμματίζεται στο γειτονικό “μπλοκ2” στο ΒΔ Ιόνιο από το σχήμα ExxonMobil- Energean - Helleniq Energy. Το γεωτρύπανο θα τρυπήσει το προσεχή Φλεβάρη και σαφή εικόνα θα υπάρχει τον Απρίλη του 2027. Αν τα ευρήματα στον "Ασωπό1" επιβεβαιώσουν εμπορεύσιμο κοίτασμα, τότε θεωρείται πολύ πιθανό να ανοίξει άμεσα και ο δρόμος για συμφωνία στο «Ιόνιο». Εκτός και αν κάποιοι είναι τόσο σίγουροι ότι η περιοχή κρύβει σημαντικό και εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα, ώστε οι όποιες αποφάσεις για το "Ιόνιο" επισπευσθούν... 

Εντελώς θολό παραμένει το τοπίο αναφορικά με το πρόγραμμα «Συστήματα αποθήκευσης σε επιχειρήσεις», με δεδομένο ότι ούτε καν ανακοινώθηκε η λίστα των δικαιούχων μέχρι την εκπνοή της προθεσμίας του Ταμείου Ανάκαμψης – και βέβαια καμία επιχείρηση δεν τήρησε το συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο για την ολοκλήρωση της επένδυσής της, ώστε να δικαιούται επιδότηση.

Από ό,τι μαθαίνω, τόσο για το «Μπαταρίες στις επιχειρήσεις» όσο και για τα υπόλοιπα προγράμματα με κεφάλαια από το RRF, τα οποία δεν «έτρεξαν» με βάση το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα και επομένως έχουν μείνει στον αέρα, θα υπάρξουν ανακοινώσεις μέσα στον μήνα. Έτσι, θα γίνει γνωστό πώς θα προχωρήσουν και με ποια χρηματοδοτικά εργαλεία.

Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι στην καλύτερη περίπτωση το «Συστήματα αποθήκευσης στις επιχειρήσεις» θα υλοποιηθεί με εξαιρετικά περιορισμένη περίμετρο. Εξάλλου, όπως έχει γράψει το energypress, ο προϋπολογισμός του Προγράμματος έχει «ψαλιδιστεί» δραστικά, από τα 153 στα 27 εκατ. ευρώ. Επομένως, σε μία εποχή που δεν υπάρχει πιο κρίσιμος επενδυτικός κλάδος από την αποθήκευση, σε κάθε περίπτωση χάθηκε μία σημαντική ευκαιρία να ενισχυθεί η διείσδυση των μπαταριών.