Ραδιενεργά

Ένα ακόμη ραντεβού, τη Πέμπτη 31 Ιουλίου έχουν δώσει οι εμπλεκόμενοι στην υπόθεση του GSI υπό τη Κομισιόν, δίχως ουδείς να ρισκάρει προβλέψεις. Έπειτα από τρεις άκαρπες τηλεδιασκέψεις με DG Ener, τους Ρυθμιστές των δύο χωρών και τον ΑΔΜΗΕ, η τέταρτη μεθαυριανή σύσκεψη, με επίδικο τα 25 εκατ. ευρώ που έχει δεσμευτεί βάσει της διακρατικής συμφωνίας με την Ελλάδα να πληρώνει ετησίως η Λευκωσία για την 5ετία της κατασκευής, ίσως να είναι και η τελευταία για το φετινό καλοκαίρι.

Είναι άγνωστο αν η πλευρά της ΡΑΕΚ θα δηλώσει ότι έλεγξε τα παραστατικά που της είχε στείλει ο ΑΔΜΗΕ και είναι έτοιμη να βγάλει την απόφαση για το έσοδο ή θα παραπέμψει την υπόθεση σε 5η telco κ.ό.κ.

Στο βαθμό που έχει κάποια σημασία, τη τελευταία φορά, η Κομισιόν είχε θέσει θέμα επείγοντος, δεδομένου ότι ο Ιούλιος εκπνέει. Αν πάντως δεν βγει ούτε μεθαύριο «λευκός καπνός» ο ΑΔΜΗΕ δεν πρόκειται να πληρώσει τη Nexans για τον Ιούλιο. Το τι θα κάνουν οι Γάλλοι, αν θα ανακοινώσουν την παύση της παραγωγής του καλωδίου ή θα περιμένουν μέχρι τις αρχές φθινοπώρου για να ζυγίσουν τη κατάσταση, παραμένει άγνωστο….

Οι φωτιές από μετασχηματιστές και καλώδια ρεύματος δεν είναι άγνωστο φαινόμενο όταν έχουμε καύσωνες και ακραίες συνθήκες. Γιαυτό και οι Διαχειριστές κάνουν τεράστια προεργασία όλο το χρόνο για να έχουμε όσο το δυνατόν λιγότερα κρούσματα, ενώ βρίσκονται βέβαια σε επιφυλακή όλο το καλοκαίρι.

Αλλά από την αλήθεια αυτή, μέχρι του να αποδίδονται όλες σχεδόν οι φωτιές στα δίκτυα ρεύματος, χωρίς να υπάρχει ούτε καν ένδειξη, η απόσταση είναι πολύ μεγάλη. Βλέπω για παράδειγμα σημερινό δημοσίευμα του «Νέα Κρήτη» που αποκαλύπτει ότι δύο νεαροί, 20 και 17 ετών, συνελήφθησαν γιατί είχαν βάλει τρείς φωτιές στο νομό Ηρακλείου, χωρίς από ότι φαίνεται να έχουν καν κάποιο κίνητρο. Να σας πω τι έλεγαν οι αρχικές καταγγελίες πολλών πολιτών προς την πυροσβεστική; Ότι οι συγκεκριμένες φωτιές ξεκίνησαν από το δίκτυο ρεύματος. Η πυροσβεστική μάλιστα επικοινώνησε με τον τοπικό ΔΕΔΔΗΕ και μετέφερε τις καταγγελίες κάνοντας κατά κάποιον τρόπο σχετικά... παράπονα. Και φυσικά, τι να κάνουν και τα τοπικά ΜΜΕ, ακολούθησαν το συρμό της κοινωνικής αγανάκτησης για «τα καλώδια που ανάβουν φωτιές»...

Εν κατακλείδι, θέλει μεγάλη προσοχή και πρόληψη από τους Διαχειριστές. Αλλά όχι να αποδίδουμε με τόση ευκολία στο δίκτυο κάθε φωτιά που δεν ξέρουμε από που ξεκίνησε... Δεν τα φτιάχνει η νύφη όλα τα στραβά καρβέλια...

Στην ενεργό δράση έχει περάσει η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, συνεισφέροντας στην κάλυψη των υψηλών φορτίων του νησιού εν μέσω καύσωνα και με την τουριστική σεζόν να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.
Αυτές τις μέρες, η διασύνδεση μεταφέρει ρεύμα στην Κρήτη στο πλαίσιο της δοκιμαστικής λειτουργίας του έργου, που θα διαρκέσει για 2 ακόμη μήνες και συμπληρώνει την τοπική ηλεκτροπαραγωγή που πιέζεται λόγω της αυξημένης ζήτησης της περιόδου.
Το crash test των ημερών αποδεικνύει ότι η νέα διασύνδεση θα συνεισφέρει στην ενεργειακή ασφάλεια του νησιού, ανταποκρινόμενη άμεσα στις πραγματικές ανάγκες που προκύπτουν στο σύστημα.
Να θυμίσουμε ότι και στην περίπτωση της διασύνδεσης Κρήτης-Πελοποννήσου, ο Διαχειριστής είχε θέσει σε λειτουργία το μικρό καλώδιο σε ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες, το καλοκαίρι του 2021, εξασφαλίζοντας την επάρκεια ηλεκτροδότησης του νησιού.
Πάντως με την Κρήτη να είναι πλέον διπλά διασυνδεδεμένη, από αυτό το καλοκαίρι, κάτοικοι και τουρίστες θα απολαμβάνουν ασφαλή ηλεκτροδότηση.

Περιμένατε ότι θα βγεί λευκός καπνός στη σημερινή τηλε-σύσκεψη της Κομισιόν με τον ΑΔΜΗΕ και τους ρυθμιστές Κύπρου και Ελλάδας για τις ρυθμιστικές εκκρεμότητες της διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου; Εγώ για να είμαι ειλικρινής δεν το περίμενα... Και πράγματι, η τρίτη κατά σειρά σύσκεψη δεν κατέληξε σε κάποια συμφωνία που να εξασφαλίζει ότι οι Κύπριοι θα αρχίσουν να πληρώνουν τις υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει για την 5ετία κατασκευής, με βάση τη διακρατική συμφωνία για το έργο.

Πάντως, και αυτό έχει τη δική του σημασία, η Κομισιόν φέρεται να έθεσε αυτή τη φορά θέμα κατεπείγοντος, δεδομένου ότι ο Ιούλιος εκπνέει σε μια εβδομάδα και αν ο ΑΔΜΗΕ δεν πληρώσει τη Nexans, ουδείς αποκλείει οι Γάλλοι να ανακοινώσουν την παύση της παραγωγής του καλωδίου. Αυτό θα σήμαινε ότι το έργο θα ακυρωνόταν και επισήμως, πράγμα που νομίζω ότι στην πραγματικότητα κανείς δεν το θέλει. Ο καθένας για τους δικούς του λόγους βέβαια... Οπότε περιμένουμε εναγωνίως να δούμε τις εξελίξεις στην επόμενη σύσκεψη.

Εντείνονται οι πληροφορίες που θέλουν βασικό υποψήφιο για τη θέση του Προέδρου της ΡΑΑΕΥ τον πρώην Γενικό Γραμματέα Ενέργειας του ΥΠΕΝ, Αριστοτέλη Αϊβαλιώτη.

Αυτό ωστόσο που μαθαίνω με αφορμή τη διαδοχή του Θανάση Δαγούμα είναι ότι η κυβέρνηση δεν θέλει απλώς να βρει έναν αντικαταστάτη του, αλλά ότι βλέπει την υπόθεση ΡΑΑΕΥ με πιο ολιστική προσέγγιση. Στη λογική μιας αναβάθμισης της Αρχής, με μεγαλύτερο μπάτζετ, ενίσχυση του προσωπικού της και γενικώς δημιουργίας ενός φορέα στα πρότυπα άλλων Ρυθμιστών μεγάλων ευρωπαϊκών χωρών, που εκτός από τις αρμοδιότητες έχουν και τα εργαλεία για να τις φέρουν σε πέρας.  

Στο ερώτημα ποιος χειρίζεται το όλο θέμα μαθαίνω ότι είναι το Μαξίμου και ότι οι όποιες διεργασίες γίνονται με πρωτοβουλία του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη. Το ερώτημα βέβαια για όλα αυτά είναι τι λέει και ο αρμόδιος για τη δημοσιονομική πολιτική, υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς.

Σας θυμίζω ότι το θέμα της θωράκισης της ΡΑΑΕΥ με επιπλέον μπάτζετ και ευελιξίες ιδιωτικού τομέα, έχει πέσει στο παρελθόν πολλές φορές στο τραπέζι. Τη τελευταία φορά οι αλλαγές σκόνταψαν στην άποψη κάποιων κύκλων του Μαξίμου ότι στο Δημόσιο δεν πρέπει να υπάρχουν νησίδες ευνοϊκότερης μισθολογικής μεταχείρισης έναντι των υπολοίπων. 

Στη πραγματικότητα ο Ρυθμιστής της ενεργειακής αγοράς, που έχει πλέον αναλάβει και τους τομείς των Υδάτων και των Αποβλήτων, παραμένει μια υποστελεχωμένη Αρχή, με τα στελέχη της να έχουν πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού τους τις πολύ καλύτερες αμοιβές που τους προσφέρει ο ιδιωτικός τομέας. Αναρωτιέμαι αν αυτή τη φορά τα πράγματα θα γίνουν διαφορετικά...

Παραδοσιακά, τα καλοκαίρια σε πολλά απομακρυσμένα νησιά οι τιμές των καυσίμων ανεβαίνουν πιο γρήγορα και από τον …υδράργυρο. Όμως φέτος, η πιο γνωστή εταιρία εμπορίας καυσίμων, (αυτή που τρέχει και σε ράλι για να μην μπερδεύεστε), αποφάσισε να κάνει κάτι χωρίς «να σηκώσει σκόνη» και να κάνει θόρυβο.  Επιδοτεί για το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου την τιμή αγοράς σε 13 πρατήριά της, που βρίσκονται σε 12 ακριτικά ή απομακρυσμένα νησιά. Στα νησιά αυτά παρατηρήθηκε στα τέλη Ιουνίου αύξηση της τιμής λιανικής έως και 27%, συγκριτικά με τις τιμές πώλησης καυσίμων σε Αττική και Θεσσαλονίκη.

Ποιος θα το έλεγε ότι στο Καστελόριζο, στη Σύμη, στην Κάρπαθο, ή στους Φούρνους για παράδειγμα, η τιμή της αμόλυβδης θα έπεφτε κάτω από τα 2 ευρώ το λίτρο και μάλιστα σε μια περίοδο που η τάση στις αντλίες είναι ανοδική λόγω των ισχυρών διεθνών αναταράξεων!  Για να είναι σίγουρο ότι θα μετακυλιστούν στον τελικό καταναλωτή οι χαμηλότερες τιμές, ο έλεγχος θα πραγματοποιείται σε καθημερινή βάση από τα στελέχη πωλήσεων της εταιρείας.

Είναι σίγουρα ένα ισχυρό μήνυμα κοινωνικής ευθύνης, αλλά και στήριξη, τόσο των ντόπιων κατοίκων, όσο και του τουρισμού που στην πραγματικότητα δίνει το βασικό εισόδημα στα νησιά.

Οι πολιτικές θέσεις είναι πάντα προσωρινές, γράφει ο Τέλης Αϊβαλιώτης. Αλλά στα δύο χρόνια που πέρασε από το ΥΠΕΝ δεν θυμάμαι πολλούς άλλους, (Γενικούς Γραμματείς, Υφυπουργούς ή Υπουργούς), να έχουν κερδίσει τόση εκτίμηση από όλους, όσο ο ίδιος. Μόνον καλά λόγια ακούς για τον κ. Αϊβαλιώτη...Ο λόγος έχει να κάνει, σίγουρα, με την έμφυτη ευγένεια και το χιούμορ του, ωστόσο νομίζω ότι ήταν κυρίως ο τρόπος του να βάζει τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση, με επαγγελματισμό, μακριά από φανφάρες και μεγάλα λόγια. Η στάση του ήταν να αντιμετωπίζει τα θέματα με ρεαλισμό - χωρίς υπερβολές και πολιτικαντισμό όπως άλλοι- ενίοτε και να διαφωνεί, κάτι που προφανώς δεν άρεσε πάντα.

Στην ανάρτηση - απολογισμό της διετίας που πέρασε στο ΥΠΕΝ, περιγράφει και τη βασική πρόκληση που κληρονομεί στη διάδοχο του Δέσποινα Παληαρούτα, μέχρι πρότινος ΓΓ Μεταφορών. «...Ο χώρος της ενέργειας είναι ένα περιβάλλον γεμάτο καθημερινές προκλήσεις. Η εισαγωγή νέων καθαρών μορφών ενέργειας μ’ έναν ιδιαίτερα αποκεντρωμένο τρόπο, νέες τεχνολογίες που αναδύονται και εμπλουτίζουν το ενεργειακό μίγμα, η ανάγκη μεγάλων επενδύσεων στα δίκτυα διανομής και μεταφοράς που δεν μπορούν να ταυτοχρονιστούν με την εκρηκτική αύξηση των ΑΠΕ, δημιουργούν ένα εγγενώς χαοτικό σύστημα. Η ρύθμιση αυτού του περιβάλλοντος με τρόπο που να λειτουργήσει υπέρ των συμφερόντων των καταναλωτών είναι μια καθημερινή μάχη...», γράφει χαρακτηριστικά ο κ. Αιβαλιώτης, στενός συνεργάτης, ως γνωστόν, του πρώην υπουργού Θόδωρου Σκυλακάκη.

Σε αμιγώς δημοσιογραφικό επίπεδο, αυτό που κρατά η στήλη, είναι ότι όποτε χρειαζόμασταν κάποια επεξήγηση στα τεχνοκρατικά και όλο και πιο σύνθετα θέματα που περιλαμβάνει το χαρτοφυλάκιο του ΥΠΕΝ, ο ίδιος ήταν πάντα εκεί για να βοηθήσει. Σας ευχόμαστε καλή και δημιουργική συνέχεια κ. Γενικέ!

Ρώτησα ποιό θα είναι το όνομα της νέας εταιρείας που θα δημιουργηθεί με τη συνένωση ΗΡΩΝ και NRG και, όπως ήταν φυσικό, δεν πήρα απάντηση καθώς δεν έχουν ληφθεί αποφάσεις. Ρώτησα για τη διοίκηση της κοινής εταιρείας και μου είπαν τα εξής:  Στο νέο σχήμα  που θα προκύψει με την ολοκλήρωση της συναλλαγής, δηλαδή στις αρχές του 2026, στο πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο, θέση CEO θα έχει ο Λουκάς Δημητρίου που είναι σήμερα Διευθύνων της ΗΡΩΝ, deputy CEO και Γενικός Διευθυντής εμπορικών δραστηριοτήτων θα είναι ο Αναστάσιος Λωσταράκος που είναι σήμερα Γενικός Διευθυντής της NRG, ενώ Γενικός Διευθυντής Energy portfolio θα είναι ο Κωνσταντίνος Μπασλής που είναι και σήμερα διευθυντής Διαχείρισης Ενέργειας του Ηρωνα.

Διάβασα τα όσα είπε η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στη Γερουσία, κατά την ακρόασή της προκειμένου να επικυρωθεί η τοποθέτησή της στη θέση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα και νομίζω ότι, πέραν από τις μεγάλες κουβέντες και από κάποια ίσως αναμενόμενα που είπε, ορισμένες αναφορές της «φωτογραφίζουν» το ποια έργα και ποιοι παίκτες διαμορφώνουν τη νέα στρατηγική σχέση Αθήνας–Ουάσινγκτον.

Η Γκίλφοϊλ μίλησε για την «επιτάχυνση των ενεργειακών συνεργασιών», για τις υποδομές LNG που ενισχύουν τη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας στην Ευρώπη και για τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις που συνδέουν την Ανατολική Μεσόγειο με την ήπειρο. Αναφέρθηκε ειδικά στην Αλεξανδρούπολη ως «στρατηγικό κόμβο» και στην ανάγκη στήριξης της Ελλάδας ως «σταθερού και αξιόπιστου συμμάχου». Αναφέρθηκε επίσης ρητά σε δύο έργα, στο FSRU της Αλεξανδρούπολης και στην ηλεκτρική διασύνδεση Αιγύπτου- Ελλάδας (GREGY).

Το πρώτο ενισχύει όχι μόνο την ενεργειακή ασφάλεια της Ελλάδας, αλλά και της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, δηλαδή των ίδιων κρατών που η Γκίλφοϊλ χαρακτήρισε κρίσιμους συμμάχους απέναντι στη ρωσική ενεργειακή επιρροή.

Το δεύτερο είναι ένα φιλόδοξο έργο που προβλέπει την απευθείας μεταφορά πράσινης ενέργειας από τη Βόρεια Αφρική στην Ευρώπη, τη στιγμή που η ίδια η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ έχουν στρατηγικό ενδιαφέρον για τέτοιες υποδομές, που μειώνουν την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και ενισχύουν τις αντοχές της Ευρώπης έναντι της Κίνας.

Τι γράφουν στην «ούγια» αυτά τα έργα; Όμιλος Κοπελούζου.

Αλλά και η αναφορά στην προοπτική συμμετοχής αμερικανικών κεφαλαίων ή τεχνογνωσίας σε ελληνικές ενεργειακές υποδομές, νομίζω ότι δεν είναι άσχετη με τις ήδη υπάρχουσες επαφές του Ομίλου με αμερικανικούς θεσμικούς και επενδυτικούς κύκλους.

Κρίνοντας από τις αναφορές της νέας πρέσβειρας, νομίζω ότι στην αναβάθμιση του ρόλου της χώρας μας στα μάτια της Ουάσιγκτον, τα μεγάλα και φιλόδοξα αυτά ενεργειακά έργα έχουν παίξει το ρόλο τους.

Υπό μίαν έννοια, ο Δημήτρης Κοπελούζος που τα οραματίστηκε πριν πολλά χρόνια, και επένδυσε ή επενδύει με στρατηγική συνέπεια στην υλοποίησή τους,  θα μπορούσε να χαρακτηριστεί κι αυτός ως ένας (άτυπος) πρεσβευτής της Ελλάδας, αφού τα έργα του ενισχύουν τη γεωπολιτική αξία της χώρας, πράγμα που αναγνωρίζουν  έμμεσα και οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Βλέπω, μιλώντας με ανθρώπους της αγοράς αερίου και της ευρύτερης ενεργειακής αγοράς, ότι θεωρούν κι αυτοί ως μεγάλη επιτυχία, και για τη ΔΕΠΑ αλλά και για τη χώρα, τη συμφωνία που έκανε η εταιρεία με τους Ρώσους. Νομίζω, δε, ότι -κυρίως- δεν περίμεναν τον μηδενισμό των απαιτήσεων της Gazprom για τις ρήτρες take or pay των προηγούμενων χρόνων. Όσο για τη νέα τιμολόγηση έως τη λήξη της σύμβασης το 2026, ουδείς γνωρίζει τα νούμερα, αλλά κάποιες σοβαρές πληροφορίες μιλάνε για τιμή καλύτερη από οποιαδήποτε άλλη «παίζει» στην ευρύτερη περιοχή και, βεβαίως, στη χώρα μας.

Πρέπει να ξέρετε πάντως ότι οι συνομιλίες με τους Ρώσους, αλλά και η όλη υπόθεση, ξεκινώντας από την προσφυγή της ΔΕΠΑ στη διαιτησία (την οποία παρεμπιπτόντως είχε ανακοινώσει ο Κωνσταντίνος Ξιφαράς στο 5^ο Power & Gas Forum του energypress, τον Μάρτιο του 2024) πέρασαν από σαράντα κύματα κατά το κοινώς λεγόμενο. Δεν ήταν μια εύκολη υπόθεση, αποτελούσε δε και ένα προσωπικό στοίχημα του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΔΕΠΑ, ο οποίος εισηγήθηκε στην κυβέρνηση αυτή τη στρατηγική και σήκωσε το κύριο βάρος των διαπραγματεύσεων. Υπό αυτή την έννοια, είναι σίγουρα και μια προσωπική δικαίωση των Κωνσταντίνου Ξιφαρά που δικαιούται να φέρει και ως …παράσημο την επιτυχία για τη χώρα.

Τη βεβαιότητα ότι θα αλλάξει μέσα στα επόμενα χρόνια στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού το κυρίαρχο μοντέλο της οριακής τιμολόγησης με βάση τις ακριβότερες μονάδες, εξέφρασε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΑΔΜΗΕ, Μάνος Μανουσάκης. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στη Ναυτεμπορική, ο επικεφαλής του διαχειριστή τόνισε ότι παρόλο που είναι ένα πολύ δύσκολο εγχείρημα, η κοινωνική πίεση θα είναι εν τέλει τέτοια που θα επιβάλει την αλλαγή του μοντέλου προς μια άλλη κατεύθυνση.
Αυτό που απομένει να φανεί είναι το πόσος χρόνος θα χρειαστεί, τη στιγμή που οι πρώτες συζητήσεις σε επίπεδο Βρυξελλών απέμειναν άκαρπες στα χρόνια αμέσως μετά την ενεργειακή κρίση.

Σε περιπτώσεις δημόσιων διαγωνισμών και προσκλήσεων έχουμε δει πολλά. Πρόσφατα σε πρόσκληση ενεργειακών επενδύσεων σε πολύπαθη περιφέρεια είχαμε και το φαινόμενο της παράτασης στην…παράταση. Με άλλα λόγια, τα τελευταία (κυριολεκτικά) λεπτά πριν τη λήξη της προθεσμίας ανακοινώθηκε παράταση 2 εβδομάδων. Για αθέμιτο ανταγωνισμό κάνουν λόγο οι υπόλοιποι συμμετέχοντες, οι οποίοι ουσιαστικά θα συγκριθούν με ανταγωνιστές οι οποίοι θα έχουν στη διάθεσή τους 2 επιπλέον εβδομάδες να προετοιμαστούν. 

Επειδή όμως οι άμεσα θιγόμενοι δεν είναι χθεσινοί, ήδη φροντίζουν για την επόμενη ημέρα της διαγωνιστικής διαδικασίας, υπογραμμίζοντας ότι η σοβαρότητα δεν πρέπει να ερμηνεύεται ώς αδυναμία… 

Η στάση της ΡΑΕΚ για το καλώδιο είναι γνωστή και πάντως αντίθετη από αυτήν της ΡΑΕΕΥ που προ ημερών ενέκρινε το αναθεωρημένο έσοδο του ΑΔΜΗΕ (Η ΡΑΑΕΥ ενέκρινε το έσοδο, αλλά οι Κύπριοι αντιδρούν). Το επιχείρημα της κυπριακής αρχής είναι ότι το έργο έχει μπει οριστικά στον πάγο, άρα δηλώνει κατηγορηματικά αντίθετη να εγκρίνει έσοδα με την ανάκτηση δαπανών από τους κυπρίους καταναλωτές. Την ίδια άποψη διακινούν και υπουργοί της κυπριακής κυβέρνησης. Βέβαια χθες ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε ότι θα τηρήσει τη συμφωνία με την Ελλάδα, ωστόσο άλλες πηγές υποστηρίζουν το αντίθετο. Τα παραπάνω όμως δεν αποτελούν είδηση, είναι γνωστές οι διαφορετικές γραμμές στη κυπριακή πλευρά. Είδηση αποτελεί η επανεμφάνιση στο παιχνίδι της Κομισιόν. Η Επιτροπή που συγχρηματοδοτεί το έργο με 657 εκατ ευρώ και πέρυσι τέτοια εποχή απειλούσε τη Λευκωσία ότι θα πάρει πίσω το δάνειο, από τότε που προέκυψε η εμπλοκή με το τουρκικό παράγοντα, έχει χαθεί. Τώρα (άγνωστο γιατί) ξαναμπαίνει στο παιχνίδι και την επόμενη εβδομάδα, πιθανότατα την Τρίτη 8 Ιουλίου, θα έχει τηλεδιάσκεψη με τη ΡΑΑΕΥ, τη ΡΑΕΚ και τον ΑΔΜΗΕ. Ουδείς μπορεί να προδικάσει το αποτέλεσμα, ωστόσο δεν θα απέκλεια να πιέσει τους Κυπρίους να αναλάβουν τις υποχρεώσεις τους, ακόμη και να επαναλάβει τις περυσινές απειλές ότι θα πάρει πίσω τη χρηματοδότηση. Το σίριαλ (που έχει κουράσει) θα έχει σίγουρα κι άλλα επεισόδια πριν τη κορύφωση...

Σας είχα γράψει πρόσφατα ότι ο ΔΕΔΔΗΕ έχει εντατικοποιήσει τους ελέγχους για τις ρευματοκλοπές και ειδικά σε μεγάλους καταναλωτές και κυρίως χώρους εστίασης και φιλοξενίας. Τα στοιχεία που έδωσε σήμερα ο ΔΕΔΔΗΕ επιβεβαιώνουν τις κινήσεις του Διαχειριστή και τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά, αφού μιλάμε, σύμφωνα και με τις περιπτώσεις που αναφέρονται στην ανακοίνωση, για μεγάλες επιχειρήσεις και μεγάλου ύψους ρευματοκλοπές που προφανώς γίνονταν (και γίνονται από άλλους που δεν έχουν συλληφθεί) συστηματικά.

Αλλά έχει σημασία και αυτό που αναφέρει ο ΔΕΔΔΗΕ σχετικά με τις ποινές που επιβάλλονται και την αργοπορία και τις διευκολύνσεις στην είσπραξη (είπαμε, όλα με δόσεις ο Θεοδόσης…): «η διαδικασία είσπραξης των βεβαιωμένων οφειλών, παρά την άμεση βεβαίωσή τους, συχνά καθυστερεί σημαντικά, ενίοτε για περισσότερο από έναν χρόνο, λόγω των προβλεπόμενων δόσεων και της δυνατότητας προσφυγής σε ένδικα μέσα, όπως προσωρινές διαταγές ή ασφαλιστικά μέτρα». 

Να επαναλάβουμε ότι αν δεν έχει σκληρές και άμεσες συνέπειες ο ρευματοκλέπτης το φαινόμενο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί…

Η εγκατάσταση μπαταριών είναι όπως έχετε καταλάβει στο επίκεντρο του επόμενου μεγάλου επενδυτικού κύματος στην ενέργεια, μετά από εκείνο των φωτοβολταϊκών πάνελ και inverters. Ως εκ τούτου ο ανταγωνισμός στο επίπεδο του εξοπλισμού σταθμών αποθήκευσης είναι ήδη μεγάλος και οι εξελίξεις σε τεχνολογικό και οικονομικό επίπεδο ραγδαίες. Τούτων δοθέντων η Jinko (και ο εδώ επικεφαλής της, υπεύθυνος για την Νοτιοανατολική Ευρώπη, Δημήτρης Βαρλάμης) έχει κάθε λόγο να είναι happy με το μνημόνιο που υπέγραψαν με την METLEN για έργα αποθήκευσης 3 MWh, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, με μπαταρίες Jinko. Για να το πούμε απλά, όταν σε έχει εμπιστευθεί ένας παίκτης του μεγέθους και της διεθνούς εμπειρίας της Metlen, τα διαπιστευτήριά σου στην αγορά, σίγουρα γίνονται ισχυρότερα.

Ευχαριστημένοι προφανώς οι άνθρωποι της Jinko και με τα πολύ θερμά λόγια με τα οποία μίλησαν οι άνθρωποι της METLEN για την μέχρι τώρα συνεργασία τους.

Όπως είπε ο Νίκος Παπαπέτρου, η συνεργασία των δύο επιχειρήσεων έχει αποδειχθεί πολύ επιτυχημένη στα φωτοβολταϊκά (ήταν πάντα εκεί που έπρεπε για να δίνουν λύσεις…), με την Metlen να έχει αγοράσει από την κινεζική εταιρεία τη μερίδα του λέοντος των ηλιακών πάνελ που έχει εγκαταστήσει και επομένως, «υπάρχουν τα διαπιστευτήρια για ανάλογη επιτυχία και στη σύμπραξη στις μπαταρίες».

Λάβετε υπόψη, ότι η συνεργασία της Jinko Solar με τη Metlen στα φωτοβολταϊκά ξεκίνησε πριν από μία 10ετία. Στα χρόνια που μεσολάβησαν, η Jinko Solar έχει προμηθεύσει εξοπλισμό στη Metlen, για την κατασκευή ηλιακών πάρκων 4,5 GW σε όλη την Ευρώπη, τη Νέα Ζηλανδία, την Αυστραλία και τη Χιλή. «Η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί το επόμενο στάδιο της συνεργασίας μας», είπε ο Δημήτρης Βαρλάμης.

Ειλικρινής ο Ανδρέας Σιάμισιης όταν ρωτήθηκε κατά τη χθεσινή Γενική Συνέλευση της HELLENiQ ΕNERGY για τη φορολόγηση των υπερκερδών του 2023 (γύρω στα 200 εκατ πλήρωσε ο Όμιλος) και για την επίπτωσή τους στις οικονομικές καταστάσεις του 2024. «Τα πληρώσαμε, τελειώσαμε, πάμε παρακάτω», είπε, προσθέτοντας: «Μακάρι να έχουμε κι άλλες χρονιές με τόσο πολλά κέρδη όσα το 2023, και θα δούμε τότε τι θα κάνουμε». Δεν είπε "κι ας μας πάρουν πάλι το κάτι τι" αλλά αυτό νομίζω εννοούσε... Γιατί το γράφω; Γιατί θυμάμαι ότι για το θέμα της φορολόγησης είχε σηκωθεί τότε πολύς ντόρος, μέχρι και μια μεγάλη πολιτικο-επιχειρηματική διένεξη είχε αποδοθεί στην έκτακτη αυτή επιβάρυνση των ενεργειακών εταιρειών…

Τα παραδείγματα είναι πολλά. Από τα πρόστιμα για τα εμβόλια έως τα πρόστιμα για το κόψιμο των χορταριών στα χωράφια και για τις παραβάσεις του ΚΟΚ. Όταν υπάρχει η απειλή υψηλής οικονομικής ποινής, οι Έλληνες «μαζεύονται» και προσαρμόζονται.

Στον αντίποδα, όταν βλέπουν χαλαρή αντιμετώπιση, αποθρασύνονται. Τέτοιο παράδειγμα είναι η διαχείριση των παραβατών για διαπιστωμένες ρευματοκλοπές. «Τους χαϊδεύουμε», μου λέει παραστατικά αρμόδια πηγή. «Όχι μόνον οι ποινές είναι επιεικείς  αλλά προβλέπονται ακόμα και δόσεις για την αποπληρωμή των προστίμων… Όλα με δόσεις ο Θεοδόσης…»

Επειδή όπως ξέρετε το ρεύμα που κλέβουν οι «μάγκες» το πληρώνουμε όλοι εμείς μέσω των λογαριασμών, και επειδή το ύψος των ρευματοκλοπών, όπως έχουν επισημάνει πολλές φορές οι προμηθευτές και ο ΕΣΠΕΝ, έχει εκτοξευθεί, νομίζω ότι κάτι πρέπει να γίνει και προς την κατεύθυνση των ποινών, μαζί βέβαια με όλα τα άλλα.

Για αυτά τα άλλα μίλησα με τον ΔΕΔΔΗΕ και μου είπαν ότι οι έλεγχοι από την πλευρά τους έχουν πολλαπλασιαστεί και μάλιστα στην ειδική κατηγορία της εστίασης, των ξενοδοχείων, των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος όπου το φαινόμενο είναι συχνό. Όμως, επιβεβαιώνουν και από τον Διαχειριστή, οι παραβάτες δεν δείχνουν να πτοούνται και πολλές φορές, αφού τους «πιάσουν», επανασυνδέουν αμέσως τις παροχές τους συνεχίζοντας τη ρευματοκλοπή καθώς οι ποινές είναι χαμηλές και η αντιμετώπιση… χάδι.

Ας σημειώσουμε πάντως ότι σαφή βελτίωση θα φέρουν σίγουρα και οι έξυπνοι μετρητές, η εγκατάσταση των οποίων έφτασε το 1 εκατομμύριο και συνεχίζεται με πολύ ταχείς ρυθμούς.

Όπως σας είχαμε ενημερώσει, η Ρυθμιστική Αρχή αναθεώρησε πράγματι το επιτρεπόμενο έσοδο του ΑΔΜΗΕ, περιλαμβάνοντας σ΄αυτό δαπάνες για τη διασύνδεση Αττικής – Κρήτης που ολοκληρώθηκε, καθώς και για το Κρήτη – Κύπρος που έχουν γίνει μεν (οι δαπάνες) αλλά είναι άγνωστο εάν θα υλοποιηθεί (το έργο).

Το επόμενο βήμα είναι ο Διαχειριστής, με βάση το νέο εγκεκριμένο έσοδο, να βγάλει τις νέες χρεώσεις χρήσης δικτύου, να τις εγκρίνει η ΡΑΑΕΥ και να αρχίσουν να μπαίνουν στους λογαριασμούς ρεύματος ώστε να ξεκινήσει η ανάκτηση εκ μέρους του ΑΔΜΗΕ.

Σε ότι αφορά το Κρήτη – Κύπρος, η χθεσινή απόφαση της Ελληνικής Ρυθμιστικής Αρχής αποτελεί σίγουρα θετική εξέλιξη, ωστόσο τα πράγματα δεν είναι εύκολα με την Κυπριακή πλευρά, η οποία δεν φαίνεται διατεθειμένη να λάβει αντίστοιχη απόφαση για την ανάκτηση εκ μέρους του ΑΔΜΗΕ της δαπάνης που βαρύνει τους Κυπρίους αδελφούς επειδή θεωρεί ότι το έργο δεν πρόκειται να προχωρήσει.  

Όπως διαβάσατε, ο ΑΔΜΗΕ έχει μέχρι σήμερα καταβάλλει 250 εκατ ευρώ για το έργο, εκ των οποίων το 37% αναλογεί στην ελληνική πλευρά και το 63% στη κυπριακή...

Τη σκυτάλη από την αγορά πήρε χθες ο ίδιος ο ΥΠΕΝ Σταύρος Παπασταύρου όσον αφορά τις ανησυχίες για τις παρενέργειες που μπορεί να έχει το σχέδιο της Κομισιόν για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.

Μιλώντας στο Energy Transition Summit και παρ’ ότι επί της αρχής δήλωσε σύμφωνος με την επιδίωξη της ΕΕ για απεμπλοκή από το ρωσικό αέριο - αναλογεί ακόμα στο 40% των συνολικών εισαγωγών της Ελλάδας - ο υπουργός σημείωσε ότι αυτό που έχει σημασία είναι ο τρόπος με τον οποίο θα γίνει. Στη λογική αυτή έθεσε τρία συγκεκριμένα προαπαιτούμενα για να επιτευχθεί, όπως είπε, μια «ρεαλιστική» απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.

Καταρχήν, το τέλος των ρωσικών εισαγωγών να γίνει κατά τρόπο που δεν θα οδηγεί σε αύξηση των τιμών. Εδώ έχουν τη σημασία τους οι πληροφορίες που επικαλείται το Argus Media, ότι η κρατική εταιρεία της Σλοβακίας TPP εκτιμά πως το ευρωπαϊκό σχέδιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών φυσικού αερίου κατά 3-6 ευρώ/MWh. Και επομένως θα δημιουργούσε ένα νέο συνολικό κόστος, μαζί με τα μεταφορικά της τάξης των 500 εκατ. ευρώ.

Το δεύτερο προαπαιτούμενο σύμφωνα με τον υπουργό είναι να μην μπει από τη «πίσω πόρτα» της ΕΕ ρωσικό αέριο, βαφτισμένο ως τουρκικό, μέσω του λεγόμενου «Turkish Blend». Και το τρίτο, η απεξάρτηση να γίνει με νομικά στιβαρό τρόπο, καθώς είναι πολύ πιθανό, όπως παραδέχονται και οι ίδιοι οι κοινοτικοί αξιωματούχοι, πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες να καταλήξουν στα δικαστήρια με την Gazprom, η οποία θα εγείρει θέματα αποζημιώσεων πολλών εκατομμυρίων αν «σπάσουν» μακροχρόνια συμβόλαια που λήγουν μετά το τέλος του 2027…

Η περίφημη Ομάδα Κρούσης (Task Force) που συστάθηκε χθες και με τη βούλα της Κομισιόν και θα συνεδριάσει για πρώτη φορά στα τέλη Ιουνίου δεν θα έχει μόνο το ρόλο του συντονιστή μεταξύ των χωρών μελών για τη ταχύτατη λήψη πολιτικών αποφάσεων, όποτε αυτό απαιτείται, ώστε να αντιμετωπίζονται εγκαίρως οι όποιες αστοχίες και τυχόν νέα ράλι τιμών.

Όπως μαθαίνω, ένα από τα αντικείμενά της θα είναι να εξετάσει και την υπόθεση με τον περίφημο ...αλγόριθμο. Το μοντέλο δηλαδή που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τις ροές ηλεκτρισμού από τη Γερμανία προς την Αυστρία και από εκεί προς την Ουγγαρία, τη βασική πύλη του νοτιοανατολικού ενεργειακού διαδρόμου που καταλήγει μέσω Ρουμανίας, Βουλγαρίας στην Ελλάδα και τη χώρα απ’ όπου και ξεκίνησε η περυσινή ενεργειακή κρίση.

Η χώρα μας σε πολιτικό επίπεδο έχει «σηκώσει» πολύ το θέμα του αλγορίθμου, ακόμα και δια στόματος πρωθυπουργού. Από την άλλη, μιλώντας με τεχνοκράτες, συνάγω το συμπέρασμα ότι το θέμα δεν είναι καθοριστικό, ίσως, δε, ούτε καν βασικό.

Σε κάθε περίπτωση ας περιμένουμε να δούμε πώς θα τοποθετηθούν οι Διαχειριστές του Βορρά και δη της Γερμανίας, όταν (και εφόσον) η συζήτηση στο πλαίσιο της ομάδας κρούσης θα φτάσει σε αυτό το κεφάλαιο…