Τις θέσεις των φορέων της αγοράς καυσίμων για το φλέγον θέμα του λαθρεμπορίου έχει ζητήσει το υπουργείο οικονομικών, καθώς στο νέο φορολογικό νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στη βουλή τις επόμενες ημέρες, θα υπάρξει ειδικό κεφάλαιο με στόχο την καταπολέμηση της μάστιγας και την άντληση εσόδων από τη δεξαμενή των ανείσπρακτων φόρων των λαθραία διακινούμενων ποσοτήτων που υπολογίζεται ότι ξεκινά από τα 500 εκατ. ευρώ και πιθανόν να φτάνει μέχρι και το 1 δις ετησίως. Τα πρώτα μηνύματα πάντως που έχουν πάρει οι εταιρείες καυσίμων, κάθε άλλο παρά θετικά είναι, ενώ ο Σύνδεσμος Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών έχει στείλει ήδη το αναλυτικό κείμενο με τις απόψεις του.

Σύμφωνα με πληροφορίες του EnergyPress, το ΥΠΟΙΚ προχωρά στην περαιτέρω αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου με διατάξεις που δημιουργούν έναν ασφυκτικό κλοιό όχι μόνο για τους λαθρεμπόρους αλλά συνολικά για την αγορά. Το βασικό πρόβλημα που εντοπίζει η αγορά είναι ότι αγορανομικές μέχρι σήμερα παραβάσεις, θα αντιμετωπίζονται ως λαθρεμπορικές – π.χ. εάν δε λειτουργεί το GPS του βυτιοφόρου. Με αυτό τον τρόπο, λένε πηγές της αγοράς, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος όχι να πιάσουμε τους λαθρεμπόρους, αλλά να οδηγήσουμε συνολικά την αγορά σε απαξίωση, «εξισώνοντας» τους «έντιμους» με τους λαθρεμπόρους.

Τρόικα

Την ίδια στιγμή πηγές του κλάδου εξέφραζαν την απορία τους πως τα μέτρα που προτάθηκαν για την πάταξη του λαθρεμπορίου στα καύσιμα, απουσιάζουν επιδεικτικά από το νέο μνημόνιο. Παρότι ο ΣΕΕΠΕ είχε συναντηθεί με την task force εκθέτοντας αναλυτικά τις θέσεις του, τελικά τα μέτρα που αφορούν στην αγορά των καυσίμων και περιλήφθηκαν στο μνημόνιο περιορίστηκαν στο ωράριο των πρατηρίων, το άνοιγμα βενζινάδικων στα σούπερ μάρκετα και στην κατάργηση της εισφοράς υπέρ του ταμείου των βενζινοπωλών. Αντίθετα μέτρα που έχουν προταθεί από το σύνδεσμο και θα μπορούσαν  - με βάση τις εκτιμήσεις των εταιρειών – να αποφέρουν άμεσα στα ταμεία του κράτους ποσά της τάξης των 200 έως 500 εκατ. ευρώ παραμένουν στα συρτάρια των υπευθύνων ως προτάσεις.

Αναλυτικές θέσεις

Ο σύνδεσμος έχει προτείνει αναλυτικά 12 μέτρα με στόχο την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου στη διακίνηση των καυσίμων. Τα μέτρα ειδικότερα που υποστηρίζει ο ΣΕΕΠΕ ότι θα οδηγήσουν στην πάταξη του λαθρεμπορίου είναι :

1. Αυστηρός έλεγχος για καταπολέμηση των εικονικών εξαγωγών καυσίμων.

Όπως είναι γνωστό, ορισμένοι προμηθεύονται αφορολόγητα καύσιμα (Βενζίνες και Πετρέλαιο Κίνησης) από Εταιρίες Εμπορίας Πετρελαιοειδών με δήθεν σκοπό την εξαγωγή τους σε γειτονικές χώρες. Φορτώνουν βυτιοφόρα ή δεξαμενόπλοια με προορισμό το εξωτερικό, αλλά στη συνέχεια φροντίζουν ώστε να σφραγίζονται τα διάφορα παραστατικά στα τελωνεία εξαγωγής / εισαγωγής, χωρίς να γίνει πραγματική εξαγωγή των καυσίμων. Στη συνέχεια, οι λαθρέμποροι διαθέτουν τα αφορολόγητα καύσιμα παράνομα εντός της επικράτειας, καρπούμενοι φόρους και δασμούς. Πρόταση για βαρύτατες ποινές και παρακολούθηση-έλεγχος των εξαγωγών με ηλεκτρονική διαδικασία, όπως γίνεται στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ακόμη και σε γειτονικές μας Βαλκανικές, οι οποίες αντιμετώπισαν πρόσφατα το ίδιο πρόβλημα.

2. Αυστηρός έλεγχος της διακίνησης ναυτιλιακών καυσίμων.

Θα πρέπει άμεσα να εφαρμοσθεί η ηλεκτρονική διαδικασία τελωνειακών συναλλαγών, όπως άλλωστε προβλέπεται από τον Ν.2960/01, βάσει της οδηγίας 2008/118/ΕΚ και ισχύει στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επιπλέον ζητούμε την εφαρμογή αντίστοιχης διαδικασίας ελέγχου για τη διακίνηση ναυτιλιακών καυσίμων και την αυστηροποίηση των ποινών (άμεση επιβολή και είσπραξη μεγάλων προστίμων, άμεση αφαίρεση της Άδειας για ένα έως δύο έτη, κλπ).

Πρέπει λοιπόν, πέραν των προαναφερθέντων ελέγχων σε όλο τον Κλάδο, να δοθεί έμφαση στους ελέγχους που γίνονται από τα αρμόδια Τελωνεία.

3. Εξάρθρωση των κυκλωμάτων νέας μορφής λαθρεμπορίου και νοθείας της βενζίνης με άλλες ουσίες (π.χ. μεθανόλη, τολουόλη, κ.ά.).

Το τελευταίο διάστημα υπάρχει έξαρση λαθρεμπορίας στα πρατήρια υγρών καυσίμων με την προσθήκη στη βενζίνη και άλλων ουσιών, όπως ενδεικτικά μεθανόλη, τολουόλη, διαλύτες και χρησιμοποιημένα ορυκτέλαια.

Η μεθανόλη εισάγεται ατελώς και χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη στη βιομηχανία και στην παραγωγή βιοντήζελ.

Θα πρέπει να ενταθούν οι έλεγχοι από όλους τους ελεγκτικούς μηχανισμούς (ΣΔΟΕ, ΓΧΚ) και κυρίως από τα συνεργεία των ΚΕΔΑΚ.

Ο Κλάδος μας είναι διατεθειμένος να ενισχύσει οικονομικά την προσπάθεια του ΥΠΕΚΑ για τον αρτιότερο εξοπλισμό και την αποτελεσματικότερη λειτουργία των συνεργείων των ΚΕΔΑΚ, με δύο και βασικές προϋποθέσεις: 1) Την άμεση τροποποίηση της σχετικής νομοθεσίας, ώστε να προβλεφθούν αυστηρότερες και άμεσες ποινές και κυρώσεις (άμεση επιβολή και είσπραξη μεγάλων προστίμων, άμεση αφαίρεση της Άδειας για ένα έως δύο έτη, κλπ) και 2) Tην ύπαρξη ανεξάρτητης εταιρίας που θα φροντίζει για τον συντονισμό και την εύρυθμη λειτουργία των συνεργείων των ΚΕΔΑΚ.

4. Εξίσωση των φόρων στα πετρέλαια θέρμανσης και κίνησης.

Η εξίσωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο Πετρέλαιο είναι η πιο αποτελεσματική λύση για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου στο Πετρέλαιο Θέρμανσης.

Για την επιτυχία του μέτρου, θα πρέπει να προβλεφθεί διαδικασία επιστροφής του φόρου σε ορισμένες κοινωνικές τάξεις με κριτήρια που θα εξασφαλίζουν κοινωνική δικαιοσύνη.

Ο Κλάδος μας πιστεύει ότι η εξίσωση του ΕΦΚ θα πρέπει να γίνει προς τα κάτω δηλαδή, μείωση του ΕΦΚ στο Πετρέλαιο Κίνησης και σχετική αύξηση του ΕΦΚ στο Πετρέλαιο Θέρμανσης.

Η επιστροφή του φόρου να γίνεται απευθείας από το κράτος - και σε καμία περίπτωση μέσω των Εταιριών Εμπορίας Πετρελαιοειδών - στους όποιους δικαιούχους καταναλωτές και να εξεταστεί η προκαταβολή (εκταμίευση) με τη μορφή επιδόματος στους καταναλωτές, ώστε να αποφευχθεί η στενότητα ρευστότητας. Διαφορετικά, το χειμώνα υπάρχει κίνδυνος να παγώνουν όχι μόνο τα νοικοκυριά, αλλά και η αγορά, με δυσάρεστες συνέπειες, όπως απώλεια θέσεων εργασίας.

5. Αφαίρεση άδειας λειτουργίας από τα πρατήρια στα οποία διαπιστώνεται «παρέμβαση» (π.χ. με ηλεκτρονικούς μηχανισμούς) στη λειτουργία των αντλιών.

Επειδή η συγκεκριμένη παραβατικότητα παίρνει μεγάλες διαστάσεις, προτείνεται η εντατικοποίηση των ελέγχων και η άμεση εφαρμογή του άρθρου 17 του Νόμου 3908 (ΦΕΚ 8/Α/1.2.2011 - Ενίσχυση Ιδιωτικών Επενδύσεων για την Οικονομική Ανάπτυξη, την Επιχειρηματικότητα και την Περιφερειακή Συνοχή).

Οι κυρώσεις που προβλέπονται από τον ως άνω νόμο είναι:

•             Κατάσχεση οργάνων καταδολίευσης / αλλοίωσης και υποστηρικτικών μέσων.

•             Επιβολή αυτοτελούς διοικητικού προστίμου για κάθε επηρεαζόμενη αντλία (δεν μπορεί να είναι μικρότερο από 30.000 € ανά αντλία).

•             Επιβολή ποινικών κυρώσεων.

•             Οριστική αφαίρεση άδειας λειτουργίας. Συνέπειες:

•             Δεν επιτρέπεται, για 6 μήνες, η λειτουργία παρόμοιας επιχείρησης στον ίδιο χώρο.

•             Δεν επιτρέπεται η χορήγηση νέας άδειας λειτουργίας παρόμοιας επιχείρησης στον ίδιο χώρο σε συγγενή έως 2ου βαθμού, αν ο συγκεκριμένος χώρος- εγκαταστάσεις ανήκουν στον παραβάτη.

•             Επιβολή διοικητικού προστίμου 50.000-500.000 € σε συμμετέχοντες στη διάπραξη του αδικήματος και ποινικών κυρώσεων, εάν η συμμετοχή συνιστάται στην εγκατάσταση του μηχανισμού καταδολίευσης / αλλοίωσης. Η εμπειρία μας σήμερα μετά την εφαρμογή του νέου Νομοθετικού Πλαισίου είναι ότι οι προβλεπόμενες ποινές αφ’ ενός μεν δεν λειτουργούν αποτρεπτικά αφ’ ετέρου οι παρανομούντες «εφευρίσκουν» διαδικασίες για να ξεπεράσουν τα προβλήματα.

Σε ό,τι αφορά το Ν.3908/2011 προτείνεται να γίνουν οι εξής τροποποιήσεις:

«(άρθρο 17) δ) … Από την ημερομηνία έκδοσης της ανωτέρω απόφασης και για δύο έτη δεν επιτρέπεται, καθ` οιονδήποτε τρόπο, η λειτουργία παρόμοιας επιχείρησης στον ίδιο χώρο.

Επίσης, δεν επιτρέπεται η χορήγηση νέας άδειας λειτουργίας παρόμοιας επιχείρησης στον ίδιο χώρο σε σύζυγο ή σε πρόσωπα έχοντα μέχρι δεύτερου βαθμού συγγένεια με τον παραβάτη δικαιούχο της άδειας ή σε νομικό πρόσωπο που ελέγχει ο παραβάτης ή σύζυγος ή πρόσωπα έχοντα μέχρι δεύτερου βαθμού συγγένεια με τον παραβάτη, εφόσον ο χώρος ή οι εγκαταστάσεις είναι ιδιοκτησίας του παραβάτη και η ιδιοκτησία παραμένει σε αυτόν ή σε σύζυγο ή σε πρόσωπα έχοντα μέχρι δεύτερου βαθμού συγγένεια με τον παραβάτη ή σε νομικό πρόσωπο που ελέγχει ο παραβάτης ή σύζυγος ή πρόσωπα έχοντα μέχρι δεύτερου βαθμού συγγένεια με τον παραβάτη.»

Σύμφωνα με το ΠΔ 118/2006 (άρθρα 14 & 15), για να πάρει κάποιος άδεια ίδρυσης ή άδεια λειτουργίας πρατηρίου πρέπει να υποβάλει δήλωση ότι δεν καταδικάστηκε κατά την τελευταία οκταετία για νοθεία καυσίμων. Προτείνεται να προστεθεί και η περίπτωση της λαθρεμπορίας.

6. Άμεση εφαρμογή συστήματος ελέγχου εισροών-εκροών στα Πρατήρια Υγρών Καυσίμων.

Άμεση υλοποίηση της Υπουργικής Απόφασης για εφαρμογή του συστήματος ελέγχου εκροών (σύνδεση των φορολογικών μηχανισμών στα πρατήρια με τις ηλεκτρονικές αντλίες, ώστε να καταγράφονται αυτόματα όλες οι πωλήσεις για διασταύρωση με το σύνολο των αγορών). Με τον τρόπο αυτό ελέγχονται όλες οι αγορές / πωλήσεις των πρατηρίων και δυσχεραίνονται οι παρανομίες.

7. Έλεγχος τιμολογίων αγορών σε πρατήρια, από ΚΕΔΑΚ και ΣΔΟΕ και εφαρμογή του νόμου στις περιπτώσεις παραεμπορίου και πειρατείας.

Να πραγματοποιείται δειγματοληπτικός, αλλά διαρκής, έλεγχος στα πρατήρια υγρών καυσίμων και υγραερίου από ΚΕΔΑΚ και ΣΔΟΕ για παράβαση του εδαφίου 4 του άρθρου 7 του Ν. 3054/2002 σχετικά με την προμήθεια των καυσίμων και το σήμα της Εταιρίας. Η παραεμπορία καυσίμων είναι άμεσα συνδεδεμένη με την λαθρεμπορία.

8. Δειγματοληπτικός έλεγχος τιμολογίων Εταιριών Εμπορίας για τυχόν περιπτώσεις λαθρεμπορίου και πειρατείας.

Να πραγματοποιείται δειγματοληπτικός, αλλά διαρκής, έλεγχος στις Εταιρίες Εμπορίας καυσίμων για το κατά πόσον οι αποδέκτες των καυσίμων που η εταιρία εμπορεύεται δικαιούνται νομίμως να τα χρησιμοποιούν ή/και να τα εμπορεύονται.

9. Σήμανση όλων των βυτιοφόρων Ι.Χ. και Δ.Χ. (ως Ν. 3054/2002). Έλεγχος καθ΄ οδόν του νόμιμου της διακίνησης.

- Κάθε Ι.Χ. βυτιοφόρο να φέρει εμφανώς το εμπορικό σήμα της Εταιρίας Εμπορίας στην οποία ανήκει.

- Σε περίπτωση που η μεταφορά των καυσίμων (πλην Μαζούτ και Ασφάλτου,

όπου δεν τίθεται θέμα λαθρεμπορίου) εκτελείται από βυτιοφόρο Δημόσιας Χρήσης, το βυτιοφόρο αυτό επίσης να φέρει εμφανώς το εμπορικό σήμα της Εταιρίας Εμπορίας που χρησιμοποιεί το Δ.Χ. βυτιοφόρο.

- Σε περίπτωση που η μεταφορά των καυσίμων (πλην Μαζούτ και Ασφάλτου) εκτελείται από βυτιοφόρα Δημοσίας Χρήσης, τα τελευταία πρέπει επίσης να φέρουν εμφανώς το εμπορικό σήμα της Εταιρίας Εμπορίας (κατόχου άδειας εμπορίας) με την οποία συνεργάζεται κατ’ αποκλειστικότητα. Για τυχόν παράνομη διακίνηση εμπορευμάτων με τα συγκεκριμένα Β/Φ, η Εταιρία Εμπορίας θα είναι συνυπεύθυνη.

- Όλα ανεξαιρέτως τα μεταφορικά μέσα Ιδιωτικής Χρήσης και τα μεταφορικά μέσα Δημόσιας Χρήσης που μεταφέρουν αφορολόγητα καύσιμα πρέπει να φέρουν μία επιπλέον ειδική σήμανση, προκειμένου να διακρίνονται αμέσως και να διευκολύνονται οι έλεγχοι. Ο τύπος, το μέγεθος και η θέση της, θα καθοριστεί με ΚΥΑ των Υπουργών Υποδομών, Μεταφορών & Δικτύων, Οικονομικών και Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας.

- Όλα τα Ι.Χ. και Δ.Χ. βυτιοφόρα οχήματα οφείλουν να είναι εφοδιασμένα με σύστημα εντοπισμού θέσης (GPS).

10. Έλεγχος (καθ΄ οδόν) του φορτίου και του νόμιμου της διακίνησης που γίνεται με τα μικρά βυτιοφόρα των πρατηρίων.

Εκτός από τις ποσότητες, να ελέγχονται τα προϊόντα που μεταφέρονται και από πλευράς ποιότητας (χημικής σύστασης), η πηγή προμήθειάς τους και ο προορισμός τους.

Στόχος του ελέγχου είναι να παταχθεί η τυχόν χρήση των μικρών βυτιοφόρων θέρμανσης για τη διακίνηση παράνομου προϊόντος.

11. Πάταξη της παραεμπορίας και της παράνομης εμφιάλωσης στο Υγραέριο.

•             Στα πρατήρια υγραεριοκίνησης, όπου διενεργείται, συστηματικά και απροκάλυπτα, εμφιάλωση υγραερίου σε κενές φιάλες που ανήκουν σε Εταιρίες Εμπορίας Υγραερίου και προσκομίζουν οι καταναλωτές, σε συνθήκες μη ασφαλείς, κατά παράβαση της σχετικής Αγορανομικής Διάταξης και των όρων της Άδειας Λειτουργίας του πρατηρίου. Σημειωτέον ότι, το μεγαλύτερο μέρος των πρατηρίων βρίσκεται στην Αττική.

•             Στα παράνομα εμφιαλωτήρια, τα οποία δεν διαθέτουν τις σχετικές Άδειες (Εμφιάλωσης και Εγκατάστασης) και παρόλα αυτά πραγματοποιούν εμφιαλώσεις - με άγνωστης προέλευσης προϊόν.

•             Στα νόμιμα εμφιαλωτήρια, τα οποία διαθέτουν νόμιμη άδεια εγκατάστασης/εμφιάλωσης, δεν είναι όμως συμβεβλημένα με κάποια Εταιρία Εμπορίας Υγραερίων (κατηγορίας «Γ» του Ν. 3054/02) και έτσι πραγματοποιούν παράνομες εμφιαλώσεις με προϊόν άγνωστης προέλευσης.

•             Στη διακίνηση του χύμα υγραερίου, που διενεργείται από κατόχους Αδείας Εμπορίας Υγραερίου μόνον για χύμα και διαθέτουν αυτό εμφιαλωμένο, με διάφορους μη νόμιμους τρόπους.

•             Σε όλα τα παραπάνω νόμιμα και παράνομα εμφιαλωτήρια ενεργούν και δραστηριοποιούνται παράνομοι «έμποροι» υγραερίου (που δεν προβλέπεται στον Ν.3054/02).

12. Λήψη μέτρων για την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για την χορήγηση Αδειών Εμπορίας κατηγορίας Β1.

Η εμπειρία όλων των τελευταίων ετών έχει αναδείξει ότι για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου στα ναυτιλιακά καύσιμα θα πρέπει να ληφθούν συγκεκριμένα θεσμικά μέτρα. Ένα μέτρο που προτείνει ο Σύνδεσμός μας (από την εποχή των διαβουλεύσεων για την αρχική διαμόρφωση του Ν. 3054/2002) είναι η τροποποίηση του άρθρου 6 του Νόμου 3054/2002, ώστε να προβλέπεται ότι δικαίωμα λήψης άδειας κατηγορίας Β1, για την εμπορία ναυτιλιακών καυσίμων, θα έχουν μόνο όσα νομικά πρόσωπα διαθέτουν σοβαρές υποδομές, υλικοτεχνικά μέσα και περιουσιακά στοιχεία.

Ειδικά για τη χορήγηση άδειας Εμπορίας κατηγορίας Β1:

•             Για τους κατόχους άδειας κατηγορίας Α΄ να ισχύουν οι διατάξεις του Ν. 3054/2002.

•             Για όσους δεν διαθέτουν άδεια κατηγορίας Α΄, να τροποποιηθεί ο Νόμος 3054 και να προβλέπεται: α) αύξηση του ελαχίστου απαιτούμενου Εταιρικού κεφαλαίου από 800.000 € σε 1.000.000 € και β) αύξηση των ελαχίστων αποθηκευτικών χώρων από 5.000 κυβικά σε 10.000 κυβικά.

Με αυτόν τον τρόπο θα διορθωθεί το παράδοξο ένα προϊόν (ναυτιλιακό καύσιμο), του οποίου η εμπορία αποτελεί σημαντική εστία λαθρεμπορίας στον χώρο των πετρελαιοειδών, να διακινείται από εταιρείες με μηδαμινή υποδομή (με μίσθωση δεξαμενών) και περιορισμένα μέσα.