Ραδιενεργά

Αφήνω τα άλλα σχετικά με την Υπόγεια Αποθήκη της Νότιας Καβάλας, (θα σας μιλήσω μια άλλη φορά), και αναφέρω απλώς το εξής: Σύμφωνα με όσα λέει η ΡΑΕ στο σκεπτικό της, το κόστος κατασκευής της αποθήκης ανέρχεται σε 314 εκατ. ευρώ, μη περιλαμβανομένου του «μη αντλήσιμου αερίου» (cushion gas) που είναι απαραίτητο για την απόληψη
αερίου από την εγκατάσταση. Για αυτό το αέριο η ΡΑΕ κάνει μια εκτίμηση για 47-60 εκατ. €, με βάση τις τιμές φυσικού αερίου του 2020. Αλλά τώρα έχουμε 2022!. Αν κάναμε υπολογισμό για το μη αντλήσιμο αέριο όχι με τα 180 ευρώ που πήγε σήμερα το αέριο, αλλά, λόγου χάρη, με 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, θα μας κόστιζε: 300 εκατ. κ.μ. = 3140100 MWh x 100 =  314 εκατ.ευρώ, δηλαδή όσο όλη η υπόλοιπη επένδυση στην αποθήκη!

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ ζητάει την παρέμβαση των υπευθύνων στην αγορά ενέργειας για τις τιμές που διαμορφώνονται στο χρηματιστήριο ενέργειας. Όπως λέει στο energypress:

«Οι τιμές που πληρώνουν το αέριο στη χειρότερη περίπτωση οι ηλεκτροπαραγωγοί για τον Μάρτιο είναι 80,061 Ευρώ/ΜWH, τιμή η οποία διαμορφώθηκε τον προηγούμενο μήνα. Η τιμή αυτή παραπέμπει σε ένα μεταβλητό κόστος για μια μονάδα φυσικού αερίου, όχι μεγαλύτερο από 200 Ευρώ/ΜWh.

Δυστυχώς τις δύο τελευταίες ημέρες οι τιμές ξεπερνούν τα 250 Ευρώ/ΜWh. Στην ουσία η επιδότηση που μας δίνει η κυβέρνηση πηγαίνει σαν επιδότηση στους ηλεκτροπαραγωγούς. Επίσης κάθε σύγκριση με τις τιμές  που διαμορφώνονται στις ευρωπαικές χονδρεμπορικές αγορές δεν αποτελεί δικαιολογία για την άνοδο των τιμών για δύο λόγους:

1. στις ευρωπαϊκές χονδρεμπορικές αγορές ηλεκτρισμού διαπραγματεύεται μόνο το 20-30% 
2. Οι ευρωπαικές αγορές φ.α έχουν και σποτ αγορές και πιθανότατα τα συμβόλαια προμήθειας να μην είναι όπως τα δικά μας front month  

Διερωτώμεθα τι τιμές θα διαμορφώσουν τον Απρίλιο;

Απαιτείται παρέμβαση πριν είναι αργά για την οικονομία της χώρας».

Ίσως επειδή διαγνώστηκε κάποια κινητικότητα στο ελληνικό πρόγραμμα υδρογονανθράκων, ο Υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, φροντίζει να «γειώσει» τις προσδοκίες. Κατά τη διάρκεια ομιλίας του στο Νορβηγικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, με θέμα την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ανέφερε με σαφήνεια, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν ότι «δεν πρόκειται να επεκτείνουμε το πρόγραμμα ερευνών για υδρογονάνθρακες στο Αιγαίο ή την Ανατολική Μεσόγειο. Έχουμε εκδόσει κάποιες άδειες -όχι στις περιοχές για τις οποίες μιλάμε- αλλά πέραν αυτού δεν επιθυμούμε να συνεχίσουμε αυτές τις έρευνες. Και γιατί αυτό; Ας είμαι ειλικρινής. Είναι πολύ απλό: πιστεύουμε ότι η εποχή των υδρογονανθράκων είναι πλέον πίσω μας, όσο κι αν είναι δύσκολο να πει κανείς κάτι τέτοιο όταν η τιμή του πετρελαίου είναι σχεδόν 100 δολάρια το βαρέλι. Όμως, ακόμα κι έτσι, αν ξεκινήσουμε τις έρευνες τώρα, θα χρειαστούν 20 χρόνια για να ωριμάσουν και πιστεύουμε ότι μέχρι τότε θα είναι αδιάφορες. Αδιάφορες, ακόμα κι αν υπάρχουν -κάτι που δεν ξέρουμε-, ακόμα κι αν το κόστος επιτρέπει την εκμετάλλευσή τους. Για εμάς, αυτή η γη και αυτή η θάλασσα, δεν έχει να κάνει με τους υδρογονάνθρακες. Επιτρέψτε μου και ένα προσωπικό σχόλιο. Πολλοί από εσάς γνωρίζετε το Αιγαίο. Το Αιγαίο είναι ένας επίγειος παράδεισος και - με όλο το σεβασμό – δεν θα το κάνουμε, όσο ζούμε, έναν Κόλπο του Μεξικού».

Το θέμα των οφειλών που έχουν οι εταιρείες προμήθειας προς τους Διαχειριστές «σηκώθηκε» επικοινωνιακά αυτή την εβδομάδα, αλλά οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ γνωρίζουν πολύ καλά σε τι οφείλεται, όπως γνωρίζουν ότι όλες οι εταιρείες σήμερα, ανήκουν σε σοβαρούς επιχειρηματίες και έχουν σοβαρή δομή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος. Χρειάζεται ωστόσο ο κίνδυνος αυτός να τιθασευτεί με υπολογισμένες κινήσεις από την πολιτεία και τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να διακυβεύεται η ίδια η απελευθέρωση και οργανωμένη λειτουργία της αγοράς, που κατακτήθηκαν με προσπάθειες πολλών χρόνων και συμβολή όλων των εμπλεκομένων.

Συνεπώς πρέπει ΥΠΕΝ και ΡΑΕ να καταγράψουν με σοβαρό τρόπο το είδος και το μέγεθος του προβλήματος και να βοηθήσουν, όπου αυτό είναι εφικτό, τις εταιρείες, να ξεπεράσουν το δύσκολο κάβο της ασφυξίας που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση.

Μετά τις ζημιές του 2021, με τον ένα ή άλλο τρόπο, οι εταιρείες έχουν έρθει σε λειτουργική βιωσιμότητα. Αυτό που αντιμετωπίζουν είναι πρόβλημα ρευστότητας και σε αυτό πρέπει να συγκεντρώσει η πολιτεία την προσοχή της.

Για παράδειγμα δεν μπορεί να απαιτεί να χρηματοδοτούν από τη δική τους τσέπη (την άδεια τσέπη, αφού λόγω των αυξήσεων πρέπει να δίνουν κάθε μέρα όλο και μεγαλύτερα ποσά για να αγοράσουν το ρεύμα που θα πουλήσουν, ενώ και τα «φέσια» των καταναλωτών μεγαλώνουν) την καταβολή των κρατικών επιδοτήσεων προς τους καταναλωτές.

Είναι βέβαιον ότι σε τέτοιες περιόδους κατά τις οποίες απαιτείται μεγάλη ρευστότητα, οι καθετοποιημένοι όμιλοι έχουν πλεονέκτημα. Αλλά και η μείωση των περιθωρίων κέρδους οδηγεί εκ των πραγμάτων σε συγκέντρωση του κλάδου, καθώς η αύξηση του μεγέθους καθίσταται προαπαιτούμενο.

Σίγουρα θα δούμε τέτοιες κινήσεις, και οι συνθήκες ασφυξίας επιταχύνουν τις εξελίξεις…

(Από το editorial του Energy Weekly Review)  

Μια παράταση στις ισχύουσες ταρίφες των εκτός διαγωνισμού φωτοβολταικών έργων τουλάχιστον μέχρι το τέλος του εξαμήνου, δηλαδή τον προσεχή Ιούλιο αντί 1/3/22 σήμερα, θεωρείται επιβεβλημένη από όλα τα μήκη και πλάτη της αγοράς.   Όπως μου λένε χαρακτηριστικά κύκλοι των παραγωγών, σήμερα βρισκόμαστε στο peak του κόστους κατασκευής.  Δηλαδή όσοι επενδυτές ξεκινούν τώρα παραγγελίες για να φτιάξουν το πάρκο τους και που θα δηλώσουν ετοιμότητα για σύνδεση σε περίπου 4 μήνες, θα πληρώσουν 50,000 ευρώ περισσότερα για ένα 400άρι πάρκο σε σχέση με πέρυσι. 

Αν η παράταση δεν δοθεί, τότε το πιθανότερο είναι τα έργα αυτά να αναβληθούν για το 2023 με την ελπίδα ότι κάποια κόστη στον εξοπλισμό και στις διεθνείς τιμές ίσως αποκλιμακωθούν μέχρι τότε.  Οπότε το καλοκαίρι που έρχεται δεν θα έχουμε την μέγιστη δυνατή συνεισφορά σε ανάπτυξη και ΑΠΕ. 

Και όλα αυτά την ώρα που η ηλεκτροπαραγωγή από φυσικό αέριο θα συνεχίσει κατά πως φαίνεται να αφαιμάζει την οικονομία με τιμές της τάξης των 250 ευρώ/MWh (και πάνω), όταν τα φωτοβολταϊκά ζητούν να παραμείνουν για φέτος στα 65,74 ευρώ/MWh αντί 63, δηλαδή σε κάθε περίπτωση τέσσερις φορές πιο κάτω και την ώρα που, σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη του ΑΠΘ, με την συνεισφορά τους μειώνουν μαζί και με τις υπόλοιπες ΑΠΕ κατά 83 ευρώ/MWh τις τιμές στην χονδρεμπορική αγορά.  

Οπότε από όποια πλευρά και να το δούμε, το αίτημα φαντάζει εύλογο!

Η μελέτη του ΑΠΘ επιβεβαιώνει τις καταγγελίες της ΕΒΙΚΕΝ ότι έχουν διαμορφωθεί συνθήκες ενδεχόμενης χειραγώγησης των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά , αναφέρει σε σχόλιό του ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ Αν. Κοντολέων.

Ο ίδιος ο κ. Κοντολέων προσθέτει αναφορικά με τη μελέτη του ΑΠΘ για το επίπεδο που διαμορφώθηκαν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά τον Δεκέμβριο και το ερώτημα σε ποιό βαθμό επηρέασαν τις τελικές τιμές το ύψος της παραγωγής των ΑΠΕ θεώρησε σκόπιμο να παραθέσει μια άλλη ανάγνωση της μελέτης.

Δεν αμφισβητούμε τους υπολογισμούς της μελέτης  ήτοι ότι, απουσία της «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής, ο Δεκέμβριος θα έκλεινε στα 319,18 ευρώ/MWh. Αντίθετα είναι πολύ σωστά. 

Η μελέτη όμως μας αποδεικνύει ότι οι προσφορές των καθετοποιημένων παραγωγών είχαν στόχο να διαμορφώσουν τις τιμές στο ύψος των 320 ευρώ/MWH.
Άρα επιβεβαιώνεται η άποψη μας ότι στην αγορά πλέον έχουν διαμορφωθεί συνθήκες ενδεχόμενης χειραγώγησης των τιμών στη χονδρεμπορική, από τη στιγμή που  οι παραγωγοί με την ιδιότητα του προμηθευτή είναι αδιάφοροι γι ατο ύψος των τιμών που  θα διαμορφωθούν, αφού πλέον έχουν μεταφέρει 100% τις τιμές στον καταναλωτή, καταλήγει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ

Δεν ξέρω αν θυμάστε από πότε σέρνεται η υπόθεση σχετικά με την αλλαγή του κώδικα προμήθειας ρεύματος και της ανάγκης να ρυθμιστεί το πώς γίνεται η μετακίνηση από ένα προμηθευτή σε άλλο, τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται, τι γίνεται όταν ο πελάτης χρωστάει κ.λπ…

Το αυστηρό πλαίσιο που είχε επιβληθεί κατέπεσε στο Συμβούλιο της Επικρατείας και ακυρώθηκε τον Οκτώβριο του 2020. Η ΡΑΕ χρειάστηκε 7-8 μήνες και πολλά πήγαινε- έλα για να στείλει νέα γνωμοδότηση στο ΥΠΕΝ. Και από τότε έχουν περάσει επίσης κάποιοι μήνες αλλά Υπουργική Απόφαση που να αλλάζει τον Κώδικα δεν έχει εκδοθεί. Και τι γίνεται εν τω μεταξύ; Ισχύει το καθεστώς του… 2011, δηλαδή «ουδεμία πρόβλεψη» αφού όπως καταλαβαίνετε το 2011 η λιανική ρεύματος δεν είχε καμία σχέση με την αγορά που ξέρουμε σήμερα.

Επιπλέον, όπως μαθαίνω, ο ΔΕΔΔΗΕ απενεργοποίησε και το ηλεκτρονικό σύστημα μέσω του οποίου οι προμηθευτές μπορούσαν να δώσουν εντολές αποκοπής για πελάτες που είχαν αλλάξει πάροχο αλλά χρωστούσαν μεγάλα ποσά στον προηγούμενο. Δεν το χρησιμοποιούσε, εν τέλει, κανένας (αφού η δυνατότητα είχε ακυρωθεί από το ΣτΕ) αλλά το αξιοποιούσαν οι εταιρείες ως μια άμεση «απειλή» για να μαζέψουν κάποια φέσια…

Σας είχα ενημερώσει εγκαίρως ότι τα ρυθμιστικά θέματα σχετικά με την Υπόγεια Αποθήκη Αερίου στη Νότια Καβάλα δεν θα προχωρήσουν χωρίς να δοθεί η κατεύθυνση του ΥΠΕΝ, δεδομένου ότι, τελικά, ένα είναι το ερώτημα: Το θέλει η κυβέρνηση το έργο ή δεν το θέλει; Τα υπόλοιπα... βρίσκονται. Μαθαίνω λοιπόν ότι θα υπάρξει (μάλλον αύριο) συνάντηση του υπουργού Κώστα Σκρέκα με τον πρόεδρο της ΡΑΕ Θανάση Δαγούμα.

Να υπενθυμίσουμε ότι οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες είναι ο κανονισμός τιμολόγησης (ακόμα δεν τον έχει βγάλει σε διαβούλευση, όπως «υποσχέθηκε», ο κ. Δαγούμας) και η απόφαση για το ποσοστό κοινωνικοποίησης του έργου, δηλαδή το ποσοστό ανάκτησης  και λειτουργικών δαπανών που θα πληρώνεται από τους καταναλωτές μέσω των τελών δικτύου ΕΣΦΑ.

Να υπενθυμίσουμε, τέλος, την εντελώς εκτός θεσμικής τάξης επίθεση του κ. Δαγούμα στο Διαχειριστή, καθώς και τη συνέντευξη που έδωσε η CEO του ΔΕΣΦΑ κ. Galli στο energypress, σχετικά με το κόστος των συνοδών έργων που θεωρούνται απαραίτητα για να μπορεί να λειτουργήσει η Υπόγεια Αποθήκη.

Μια σημαντική παρέμβαση ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου εν μέσω της τρέχουσας συζήτησης για τις τιμές της ενέργειας, παρέμβαση από την οποία φαίνεται ότι εκεί υπάρχει μια αποφασιστικότητα για την επιτάχυνση στην εγκατάσταση ΑΠΕ, ως συνταγή μεσοπρόθεσμης απάντησης στην κρίση. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, από την άλλη, ενώ αναγνωρίζουν απολύτως την ορθότητα της συνταγής, δεν βλέπουμε και κάποιες σαφείς αποφάσεις εφαρμογής.

Το Υπουργείο Επιχειρήσεων, Ενέργειας και Βιομηχανικής Στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου, λοιπόν, ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει σε μία φορά το χρόνο τη συχνότητα των διαγωνισμών για νέες συμβάσεις Α.Π.Ε. (contracts for difference) και όχι μία φορά κάθε δύο χρόνια όπως ήταν έως τώρα. Ο Υπουργός Επιχειρήσεων και Ενέργειας Kwasi Kwarteng δήλωσε: «Επιταχύνουμε  την εγχώρια παραγωγή ηλεκτρισμού για να ενισχύσουμε την ενεργειακή ασφάλεια, να προσελκύσουμε ιδιωτικές επενδύσεις και να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας στη βιομηχανία μας. Όσο περισσότερο καθαρή, φθηνή και ασφαλή ηλεκτρική ενέργεια παράγουμε στη χώρα μας, τόσο λιγότερο εκτεθειμένοι θα είμαστε στις ακριβές τιμές φυσικού αερίου που ορίζουν οι διεθνείς αγορές».

Δείτε εδώ και εδώ

Διαβάζοντας την αποκάλυψη του energypress για τον virtual αγωγό φυσικού αερίου μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου που πληροφορίες θέλουν να έχει πέσει στο τραπέζι από τις ΗΠΑ ως εναλλακτική αντί του EastMed, ένας φίλος του energypress, που τυγχάνει να έχει άμεση γνώση όσων διαμείβονται πίσω από κλειστές πόρτες, θυμήθηκε ότι μια εναλλακτική όδευση του EastMed, που επίσης περιλάμβανε μια εκδοχή virtual αγωγού είχε συζητηθεί επισήμως στα τέλη του 2020. Τότε, η ιδέα είχε συζητηθεί μεταξύ του Κ. Μητσοτάκη και του προέδρου της Αιγύπτου κ. Αλ Σίσι, στα πλαίσια της επίσκεψής του στην Αθήνα. Παραθέτω όσα μας είπε:

«Το σενάριο που είχε πέσει τότε στο τραπέζι αφορούσε το ενδεχόμενο αλλαγής όδευσης του EastMed, ώστε να καταστεί βιώσιμος οικονομικά. Το “κλειδί” στη συγκεκριμένη πρόταση ήταν η αποφυγή του κόστους και των τεχνικών προκλήσεων ενός τέτοιου έργου σε τόσο μεγάλα βάθη. Βεβαίως, ισχύει και ότι πρόκειται για μια πρόταση λιγότερο γεωπολιτικά “ευαίσθητη” σε σχέση με την αρχικά προταθείσα όδευση του EastMed, μιας και δεν θα διέρχονταν από θαλάσσιες περιοχές την κυριότητα επί των οποίων αμφισβητεί η Τουρκία.

Σύμφωνα με το σενάριο αυτό, το αέριο από τα κοιτάσματα στην ισραηλινή ΑΟΖ θα μπορούσε να κατευθύνεται μέσω του αγωγού προς Αίγυπτο αντί για Κύπρο και στη συνέχεια, με τον αγωγό να συνεχίζει ως επίγειος κι όχι υποθαλάσσιος, να φτάνει στα σύνορα Αιγύπτου-Λιβύης, για να καταλήγει τελικά, ως υποθαλάσσιος και πάλι, στην Κρήτη, διαπερνώντας την οριοθετημένη ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, όπου και οι ποσότητες φυσικού αερίου θα υγροποιούνταν. Το virtual σκέλος αυτής της πρότασης αφορούσε τη μεταφορά των φορτίων LNG από την Κρήτη προς Αλεξανδρούπολη (ή αλλού, όχι απαραίτητα στην Ελλάδα), ώστε να διοχετευτούν από εκεί προς τις ευρωπαϊκές αγορές».

Ο καλός φίλος, μάλιστα, μας επεσήμανε ότι πρόσφατα ο σύμβουλος ενεργειακής ασφάλειας του State Department Α. Χόκσταϊν είπε ότι θα μπορούσε να συζητηθεί η πρόταση για την κατασκευή ενός αγωγού φυσικού αερίου μεταξύ Αιγύπτου-Κρήτης.

Μας θύμισε, ακόμα, ότι τον Σεπτέμβριο του 2021, μετά από διακρατική συμφωνία Κύπρου-Αιγύπτου, ξεκίνησε σε επίπεδο τεχνικών επιτροπών η μελέτη για τη μεταφορά φυσικού αερίου από το οικόπεδο 12 “Αφροδίτη” της κυπριακής ΑΟΖ στην αραβική χώρα. Όπως επίσης και ότι τον Οκτώβριο του 2021 έγινε γνωστό ότι η ισραηλινή κρατική εταιρεία Israel Natural Gas Lines σχεδιάζει να λειτουργήσει και έναν χερσαίο αγωγό μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ, πέραν του υποθαλάσσιου που ήδη συνδέει τις δυο χώρες.

Τέλος, αυτό που μας υπέδειξε ο καλός φίλος είναι ότι, ενώ τα σενάρια που έχουν πέσει στο τραπέζι είναι πολλά, αυτό που έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον να εντοπίσει κάποιος στην προσπάθεια να καταλάβει τι μέλλει γενέσθαι, είναι το που συγκλίνουν οι διάφορες προτάσεις, παρά τις μεταξύ τους διαφορές.

Αναρωτιέμαι, τι μπορεί να συζήτησε προ ημερών ο Κ. Σκρέκας με τον πρέσβη της ΛΔ Κίνας κ. Xiao Junzheng στο ΥΠΕΝ; Υπό άλλες συνθήκες, θα μπορούσα να καταλάβω να θέλουν και οι δύο πλευρές μια τέτοια συνάντηση να μη δει τα φώτα της δημοσιότητας. Όμως, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το ΥΠΕΝ δεν τη γνωστοποίησε καν, ενώ αντίθετα οι Κινέζοι επέλεξαν να την προβάλλουν στα social της πρεσβείας. Βεβαίως, μιας και δεν είμαι καχύποπτος, δέχομαι ότι η συζήτηση αφορούσε την “εμβάθυνση της διμερούς ενεργειακής συνεργασίας και την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης & ανάπτυξης στο πλαίσιο της παγκόσμιας δράσης κατά της κλιματικής αλλαγής”, όπως λένε και οι Κινέζοι.

Παρεμπιπτόντως, καιρό έχουμε να μάθουμε κάτι για τα διοικητικά στον ΑΔΜΗΕ...

kinezoi.png

Σας έχουμε γράψει για την εφαρμογή μηχανισμού claw back στα έσοδα των ηλεκτροπαραγωγών από την αγορά εξισορρόπησης κατά το κρίσιμο πρώτο δίμηνο του target model. Η έγκριση από την DG Comp δεν έχει έρθει, αλλά το πιθανότερο είναι να εγκριθεί, πράγματι, η επιστροφή των χρημάτων που θα πάνε από τους παραγωγούς στους προμηθευτές. Δεν ξέρω ωστόσο αν, πέραν της δικαίωσης, θα είναι ευχαριστημένοι οι μη καθετοποιημένοι προμηθευτές. Το ποσό που θα επιστραφεί κινείται στα επίπεδα των 30 εκατ. ευρώ και αν σκεφτεί κανείς ότι από αυτά τα 30 εκατομμύρια το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος θα πάει στη ΔΕΗ και στους καθετοποιημένους (που έχουν και τα μεγάλα ποσοστά στην προμήθεια), καταλαβαίνει ότι το χρήμα που θα πάρουν οι υπόλοιπες εταιρείες «δεν κόβει δίψα» που λένε στα χωριά μας...

Τιμητική, αν μη τι άλλο και ενδεικτική των ικανοτήτων και της αναγνώρισης που τυγχάνει είναι η επικείμενη συμμετοχή του υπηρεσιακού Γραμματέα του ΥΠΕΝ, κ. Ν. Μιχαλόπουλου στο Executive Programme “Rising Public Leaders” με θέμα “Renewing your leadership for the post-pandemic world” του Blavatnik School of Government του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης από 25/3 έως 3/4 2022. Ο κ. Μιχαλόπουλος είναι ένα από τα πιο παραγωγικά στελέχη του ΥΠΕΝ, που επελέγη για τη θέση στην οποία υπηρετεί τώρα στις 4/3/2020 από την Επιτροπή Επιλογής Στελεχών του Δημοσίου, όντας τότε μόνιμος υπάλληλος κατηγορίας ΠΕ κλάδου Διοικητικής Οργάνωσης του Υπουργείου Εσωτερικών.Το βιογραφικό του είναι αν μη τι άλλο αξιοπρόσεκτο, και δείχνει ότι δεν είναι και τόσο “rising (ανερχόμενο)”, αλλά μάλλον ήδη διακεκριμένο στέλεχος δημόσιας διοίκησης, που εξάλλου έχει συμμετάσχει ως τέτοιο και στο πρόγραμμα “Executive Programme for Public Senior Leaders”  του Blavatnik School of Government στο παρελθόν.

Όταν έγινε γνωστή η απόφαση για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν από το Connecting Europe Facility (CEF) με συνολικό ποσό ύψους 1,037 δισ. ευρώ, εύλογα τα φώτα έπεσαν κατ' αρχήν πάνω στον EuroAsia Interconnector, που θα λάβει τη μερίδα του λέοντος (657 εκατ. ευρώ). Όμως, δεν είναι το μόνο έργο ελληνικού ενδιαφέροντος που περιλαμβάνει η λίστα που ενέκριναν τα κράτη-μέλη της ΕΕ, κατόπιν πρότασης της Κομισιόν. Στην ίδια λίστα περιλαμβάνεται και η επέκταση και αναβάθμιση της υπόγειας αποθήκης φυσικού αερίου UGS Chiren στη βορειοδυτική Βουλγαρία, που θα λάβει χρηματοδότηση ύψους 78 εκατ. ευρώ.

Με την επέκταση και αναβάθμιση, η υπόγεια αποθήκη φυσικού αερίου της Bulgartransgaz θα αποκτήσει χωρητικότητα 1 δισ. κ.μ. (από 0,55 σήμερα), καθώς και δυνατότητα έγχυσης και απόληψης 8-10 εκατ. κ.μ. την ημέρα (από περίπου 3,5 σήμερα). Οι μελέτες και οι αδειοδοτήσεις για το έργο έχουν ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό, ενώ το χρονοδιάγραμμα της Bulgartransgaz προβλέπει την ολοκλήρωσή του εντός του 2024.

Όσο για το ελληνικό ενδιαφέρον για το έργο; Αυτό έχει δυο σκέλη. Το πρώτο υπογραμμίζεται από τον ίδιο τον εκτελεστικό διευθυντή της Bulgartransgaz, κ. Vl. Malinov, ο οποίος επισημαίνει ότι το έργο συνδέεται με το FSRU στην Αλεξανδρούπολη, στο οποίο η βουλγαρική εταιρεία έχει μερίδιο 20%, καθώς και με άλλα έργα διασύνδεσης με τις γειτονικές χώρες. Το δεύτερο έχει να κάνει με την... πολύπαθη υπόθεση της υπόγειας αποθήκης της Νότιας Καβάλας, για την οποία πρόσφατα διαβάσατε εδώ πως έχουν οι νεότερες εξελίξεις και το παρασκήνιο. Σε μια πρώτη ανάγνωση, τα δυο έργο θα μπορούσαν να θεωρηθούν συμπληρωματικά, καθώς οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών επιβεβαιώνουν την ανάγκη για επέκταση των δυνατοτήτων αποθήκευσης φυσικού αερίου τόσο στην Ελλάδα, όσο και ευρύτερα στην ΕΕ. Υπό μια άλλη ανάγνωση, όμως, θα μπορούσαν να θεωρηθούν και ανταγωνιστικά, καθώς βρίσκονται στην ίδια γεωγραφική περιφέρεια της Ευρώπης και θα τροφοδοτούνται από τις ίδιες, πάνω-κάτω, πηγές.

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ προχώρησε σε κάποιες διευκρινήσεις αναφορικά με το επίπεδο που πρέπει να κυμανθεί  η  επιδότηση για τους λογαριασμούς ρεύματος στη Μέση Τάση.

Κατ’ αρχήν πρέπει να διευκρινίσουμε ότι ο υπολογισμός της ρήτρας αναπροσαρμογής στη ΜΤ υπολογίζεται με τη ΤΕΑ του τρέχοντος μήνα και όχι του προηγούμενου μήνα.

Επομένως είναι λάθος να υπολογιστεί το ύψος της επιδότησης βάσει της ΤΕΑ που θα διαμορφωθεί τον Ιανουάριο, η οποία επηρεάζεται από τις χαμηλές τιμές στις αρχές του έτους λόγω χαμηλών καταναλώσεων και χαμηλών θερμοκρασιών.

Η ΤΕΑ που διαμορφώνεται την τελευταία εβδομάδα υπερβαίνει τα 250 Ευρώ/MWH. Επομένως η πρόβλεψη για την ΤΕΑ του Φεβρουαρίου είναι ότι θα κινηθεί υψηλότερα και από τον Δεκέμβριο εφόσον δεν  προχωρούν έλεγχοι στην αγορά για ενδεχόμενη χειραγώγηση των τιμών.

Το ίδιο ισχύει για το φυσικό αέριο. Η τιμή του φ.α που θα πληρώσει η βιομηχανία τον Φεβρουάριο υπολογίζεται στα 85 Ευρώ/MWH, τιμή μη βιώσιμη για τις βιομηχανίες. Θεωρούμε αυτονόητο η επιδότηση στο φ.α πρέπει να παραμείνει στο  ίδιο επίπεδο. Άλλως θα πρέπει η ΔΕΠΑ να περάσει την τιμή του μείγματος 80%-20% (ΤΤF- oil index) στις  τιμές που πουλάει στη βιομηχανία.

Νέο επεισόδιο έχουμε στο σίριαλ της υπόθεσης των υπερβολικά υψηλών χρεώσεων των τελών που είχαν επιβληθεί απο το 2015 έως το 2016 και για τις οποίες έχει δικαιωθεί η προσφυγή της ΕΒΙΚΕΝ. Σύμφωνα με πληροφορίες οι διαχειριστές των δικτύων Διανομής εκτός των νέων αιτήσεων αναθεώρησης που είχαν υποβάλλει επί των αποφάσεων της ΡΑΕ 727,728,729 30/11/2021 με τις οποίες η ΡΑΕ καθόρισε τα ποσά που οφείλει κάθε διαχειριστής να επιστρέψει σε κάθε επιλέξιμη βιομηχανία, υπέβαλαν και αιτήσεις αναστολής.

Κύκλοι της ΕΒΙΚΕΝ διευκρινίζουν ότι οι κινήσεις των Διαχειριστών θα αντιμετωπιστούν ως εχθρική ενέργεια εναντίον στην ουσία των πελατών τους και διερωτήθηκαν εάν οι κινήσεις αυτές είναι εν γνώσει του νέου μετόχου. Επίσης δήλωσαν ότι αναμένεται με ενδιαφέρον την αντίδραση από μεριάς ΡΑΕ.

Υπενθυμίζουμε ότι εδώ και 1,5 έτος οι Διαχειριστές των δικτύων Διανομής φ.α αρνούνται να εφαρμόσουν τις αποφάσεις της ΡΑΕ, παρότι είναι άμεσα εκτελεστές ανεξάρτητα από το αναφαίρετο δικαίωμα τους να προσφύγουν δικαστικά.    

Μάλλον, όπως δείχνουν τα πράγματα,  θα έχουμε είσοδο νέων επενδυτών μειοψηφίας στην Intrakat, μέσα από τη διαδικασία της Αύξησης Μετοχικού Κεφαλαίου. Ο Αντιπρόεδρος Δημήτρης Κούτρας και ο Διευθύνων Σύμβουλος Πέτρος Σουρέτης  έχουν ενημερώσει ότι θα συμμετάσχουν μόνον μερικώς στην κεφαλαιακή αύξηση των 51,351 εκατ. ευρώ. Αντιθέτως, την ενίσχυση της συμμετοχής τους στην εταιρεία επιδιώκουν ο Λουκάς Λαζαράκης που έχει την ευθύνη του κλάδου ΑΠΕ και ο Δ. Στασινόπουλος της Danesh Estate. Όχι απλώς θα καλύψουν πλήρως τα δικά τους δικαιώματα, αλλά και μέχρι 10% τυχόν αδιάθετων μετοχών. Ο κλάδος των ΑΠΕ είναι πλέον ισχυρό χαρτί της εισηγμένης που σχεδιάζει επενδύσεις περί το 1 δις. σε αιολικά, φωτοβολταϊκά, αποθήκευση κ.λπ. Συνεπώς οι κινήσεις στα μετοχικά της εταιρείας έχουν τη σημασία τους και για τα τεκταινόμενα στην ενέργεια.

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ σχολιάζει με σημείωμα που μας έστειλε τις μέσες τιμές εισαγωγής φυσικού αερίου ανά σημείο εισόδου που περιέχονται στην τριμηνιαία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (quarterly report on European gas markets Q3 2021), αναφέροντας ότι οι μέσες τιμές εισαγωγής δεν συνάδουν με τις τιμές που διαμορφώθηκαν στη χονδρεμπορική αγορά το τρίμηνο Ιούλιος-Σεπτέμβριος. Συγκεκριμένα για τη χώρα μας:

Ρώσικο (Gazprom ) 30.93 Euro/MWh

Αζερικο (ΤΑΠ) 31.85 Euro/Mwh

LNG (Ρεβυθούσα ) 31.71 Euro/MWH

Οι τιμές αυτές είναι χαμηλότερες από τις τιμές των HUB στην Ευρώπη  47.8 Ευρώ/ΜWh και χαμηλότερες από τις τιμές TTF που πλήρωσε η ελληνική βιομηχανία εκείνη την περίοδο.

Το ερώτημα μας ήταν και είναι το φθηνό φ.α που μπήκε στη χώρα  γιατί δεν το είδαμε να αντανακλάται στις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς οι οποίες εκείνη την περίοδο εκτοξεύτηκαν (ΤΕΑ Σεπτεμβρίου 134.7 Ευρώ/MWH);

Είναι ευκαιρία και για τη ΡΑΕ να βρεί τα στοιχεία και να τα ανεβάσει στο site της.

Θα έχει τεράστιο ενδιαφέρον να δημοσιευτούν τα στοιχεία του τελευταίου τριμήνου του έτους. Ευτυχώς που υπάρχει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

unnamed.png

Είπαμε και πρόσφατα κάποια πράγματα για τα όσα συζήτησε ο Κ. Σκρέκας με την Αλβανή ομόλογό του B. Balluku, όμως το καλύτερο το μάθαμε από αξιόπιστες πηγές στη γειτονική χώρα που επικοινώνησαν μαζί μας μετά το σχετικό δημοσίευμα. Όπως μεταφέρουν άνθρωποι που έχουν ιδία γνώση των όσων συζητήθηκαν στην Αθήνα, το ΥΠΕΝ ανταποκρίθηκε στο αίτημα της αλβανικής πλευράς για παροχή “τεχνικής βοήθειας”, όπως χαρακτηριστικά ειπώθηκε, για τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.

Η... λεπτομέρεια, βέβαια, είναι ότι το ΥΠΕΝ ακόμα δεν έχει ολοκληρώσει καν την τελική επεξεργασία του θεσμικού πλαισίου για την αποθήκευση ενέργειας, το οποίο δεν πρόκειται να ψηφιστεί, όπως δείχνουν τα πράγματα, πριν τις αρχές Μαρτίου (δεδομένου ότι, όπως είπε την Τρίτη 18/1 η γενική γραμματέας του ΥΠΕΝ Αλεξάνδρα Σδούκου, μιλώντας στη γενική συνέλευση του ΣΠΕΦ, το ενεργειακό πολυνομοσχέδιο στο οποίο θα περιλαμβάνεται και το θεσμικό πλαίσιο για την αποθήκευση ενέργειας θα μπορεί να παρουσιαστεί περί τα τέλη Φεβρουαρίου).

Υπό αυτή την έννοια, μοιάζει σα να είμαστε έτοιμοι να εξάγουμε τεχνογνωσία την οποία όχι απλά δεν έχουμε δοκιμάσει στην πράξη, αλλά δεν έχουμε ακόμα ούτε στα χαρτιά!

Βέβαια, για να το σοβαρέψουμε, ισχύει ότι υπάρχει αρκετή εμπειρία από την ωρίμανση μικρών και μεγάλων projects αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα, με κάποιες τουλάχιστον από τις εταιρείες που τα υλοποιούν να ενδιαφέρονται να “απλώσουν δίχτυα” και στην αγορά της γειτονικής χώρας.

Και συνεχίζουμε από την απομαγνητοφώνηση όσων είπε ο κ. Σκρέκας απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων σχετικά με τις ΑΠΕ σε περιοχές Natura:

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, η ίδια η κυρία Κατή είχε κάνει μια μελέτη η οποία έλεγε ότι αν προχωρούσε η Ελλάδα σε αδειοδοτήσεις ΑΠΕ μόνο εκτός περιοχών Natura, πάλι αυτό θα έφτανε για να υπερβεί τους εθνικούς στόχους. Γιατί εξακολουθούν να αδειοδοτούνται τόσες πολλές ΑΠΕ σε ορεινούς όγκους και σε περιοχές Natura, εφόσον είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο, ότι υπάρχει και η επιλογή εκτός αυτών;

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ: Δεν καταλαβαίνω τι εννοείτε. Όπου μπορούν να γίνουν ΑΠΕ και ικανοποιούν τους όρους της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, και όχι μόνο, και του συνόλου της νομοθεσίας , θα μπορούν να εγκαθίστανται. Δεν καταλαβαίνω την ερώτησή σας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Όντως η νομοθεσία επιτρέπει τα αιολικά μέσα σε περιοχές Natura και όντως υπάρχει μία διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Σίγουρα όμως ακόμα και ένα έργο που επιτρέπεται έχει κάποιο αποτύπωμα, ειδικά στις περιοχές τις ορεινές, οι οποίες είναι σε καλύτερη κατάσταση με μικρότερες επεμβάσεις μέχρι σήμερα από τον άνθρωπο. Θα εξετάζατε μία κατεύθυνση στις αδειοδοτικές υπηρεσίες, ώστε οι περιοχές αυτές, οι οποίες δεν έχουν μεγάλες επεμβάσεις, ιδίως οι κορυφογραμμές, να μην προτιμώνται για την αδειοδότηση ΑΠΕ, όταν αυτές βρίσκονται μέσα σε περιοχές natura;

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ: Εφόσον το περιβαλλοντικό αποτύπωμα είναι τέτοιο το οποίο κρίνουν οι αρμόδιες υπηρεσίες ότι δεν είναι σωστό, ότι είναι μεγάλο, δεν θα δίνονται οι άδειες. Όπου οι υπηρεσίες κρίνουν ότι το αποτύπωμα δεν είναι δυσχερές για την περιοχή, θα δίνονται οι άδειες και θα προχωράει το έργο.  Εάν εννοείτε για οριζόντια απαγόρευση, είπαμε, το οριζόντιο δεν είναι ούτε αναλογικό, ούτε δίκαιο, ούτε και σωστό.